As novas tecnoloxías como os videoxogos, a realidade virtual ou a robótica –que xorden ao amparo das Tecnoloxías da Información e a Comunicación (TIC) favorecen a aparición de novas ferramentas terapéuticas. A realidade virtual, por exemplo, é unha contorna de escenas ou obxectos de aparencia real referida a unha “contorna xerada mediante tecnoloxía informática que crea no usuario a sensación de estar inmerso nel”. Isto descóbrese a través dunhas lentes ou casco de realidade virtual que se pode acompañar doutros dispositivos, como luvas ou traxes especiais e que permiten maior interacción e a percepción de diferentes estímulos que intensifican a sensación de realidade.

 

No devandito contexto, existen diferentes contornas virtuais, como os inmersivos, nos que a persoa se ve dentro dunha realidade tridimensional. A interacción realízase a través de luvas, cascos, pantallas interconectadas ou covas virtuais, con escenarios virtuais nos que se desenvolven exercicios programados.

 

Ou as contornas virtuais semi-inmersivas, formados por catro pantallas que rodean á persoa nun cadrado. Utilízanse cando se require que a persoa se manteña en contacto con elementos do mundo real. Tamén están os sistemas non inmersivos que utilizan un monitor como xanela ao exterior virtual, controlando o sistema a través de rato, teclado ou mando.

 

Segundo o estudo de 2015 da Fundación Telefónica “Sociedade da Información en España”, un 58% dos maiores de 65 anos considera “moi importante” o estar conectado e ter acceso a Internet. Grazas á conexión, pódese utilizar a realidade virtual para trasladar a persoas maiores ao seu pasado e ver lugares nos que estiveron ou nos que quererían estar, espertando emocións e recordos que estimulen a memoria. Outros beneficios que achega a realidade virtual ás persoas maiores son a rehabilitación de alteracións funcionais e cognitivas; utilizala como ferramenta de avaliación, axudando na medición da evolución de diversas patoloxías; permite simular contornas cotiás con tarefas motivantes; realízase de forma individualizada e permite apoiar o tratamento analxésico.

 

Por outra banda, a realidade virtual, utiliza os principios de aprendizaxe motora e plasticidade neuronal, o que optimiza a rehabilitación ou mantemento das capacidades físicas e cognitivas. Non en balde, os videoxogos creáronse como diversión, polo que inciden positivamente no estado de saúde e a percepción da calidade de vida.

 

Un exemplo do uso deste dispositivo como nova ferramenta terapéutica é a súa utilización na residencia Albertia Moratalaz. Os seus departamentos de terapia ocupacional e Psicoloxía realizaron unha mostra do que a realidade virtual pode ofrecer aos maiores. Entre outras, a individualización e personalización das sesións, coñecendo previamente a historia de vida dos residentes. Deste xeito, coñécense preferencias e intereses dos que poder partir para realizar a actividade. 

 

Os profesionais guiarán ao residente durante a inmersión. O usuario pode ir explicando que ve, como se sente e contestando ás diferentes preguntas que se lle poidan expor. As sesións teñen unha duración duns dez minutos e, en ocasións, é posible engadir estímulos sensoriais que apelen aos diferentes sentidos, co que a experiencia pode tornarse máis real. O proxecto, que deu comezo no mes de novembro cun grupo reducido de maiores, irase ampliando en número de persoas, a medida que avancen as sesións.