Membros do Grupo Transmedia da Universidade Autónoma de Barcelona (UAB) crearon PROLOG, unha ferramenta e protocolo informáticos para a avaliación cognitiva de persoas con discapacidade intelectual ou enfermidade mental no ámbito laboral. Esta plataforma é a primeira no seu ámbito que adaptou test estandarizados de capacidades cognitivas ao formato dos videoxogos e que incorporou unha tecnoloxía que permite facer as probas só co movemento corporal.

Estes avances facilitan a avaliación nunha contorna cotiá -o lugar de traballo ou o fogar- de maneira natural e lúdica, así como vincular os resultados a unha medida obxectiva validada, que sirva para complementar o diagnóstico e a valoración do especialista ao longo da vida laboral.

A primeira versión implementada de PROLOG componse de tres probas que miden a capacidade de atención en formato de videoxogo e dunha aplicación para a xestión das devanditas probas e dos resultados obtidos. No seu desenvolvemento contouse coa participación da empresa Kaneda Games.

O test preséntanse como un xogo de mesa virtual con diferentes figuras, coas que os usuarios realizan diferentes tarefas que permiten estudar variables como o tempo de reacción, o mantemento da atención e problemas de lateralidade.

A aplicación permite realizar configuracións específicas das probas, adaptando o nivel de dificultade desexado para cada usuario, á vez que facilita a xestión de toda a información referente a cada usuario, creando de forma automática un historial sobre a evolución das súas capacidades e habilidades.

Os investigadores validaron a eficacia de PROLOG no Centro Especial de Emprego Prodis de Terrassa, con traballadores con discapacidade mental que realizan traballos de ensamblaxe de pezas, e destacan que pode ter un importante impacto social, mellorando o control dos riscos de saúde e seguridade nos centros especiais de emprego.

'O noso obxectivo é que nun futuro os resultados obtidos con PROLOG se incorporen ao protocolo actual para medir o grao de discapacidade nas administracións públicas, como complemento ás valoracións dos especialistas na materia', explica Pilar Orero, investigadora da UAB e coordinadora do proxecto. 'Ademais, a posibilidade de levar un rexistro de cada traballador permitiría evidenciar mellor os casos de deterioración cognitiva ante estas administracións, algo difícil de facer na actualidade, e que se podería utilizar como xustificación para solicitar a incapacitación laboral ou a xubilación e para valorar os niveis de risco laboral', conclúe.

Na actualidade o protocolo para medir o grao de discapacidade e de inserción laboral é realizado por persoal especializado e require a presenza física da persoa, tanto na aprendizaxe como na avaliación destas capacidades.

O sistema PROLOG, en cuxo desenvolvemento se contou coa participación da empresa Kaneda Games, serve tamén para que os usuarios adestren autónomamente para manter as súas habilidades e como soporte á avaliación e terapia dalgunhas capacidades por parte de persoal especializado dos centros de traballo, como terapeutas ou monitores.

O proxecto encara xa a súa última fase de desenvolvemento, ampliando o número de probas para avaliar outras habilidades cognitivas, como memoria ou execución, e incorporando novos exercicios de mantemento ou mellora. Tamén se vai ampliar a validación do sistema, para consolidar os resultados obtidos até o momento. Así mesmo, os investigadores traballan xa na aplicación do sistema en dispositivos móbiles.

Colaboración en tecnoloxías accesibles

O proxecto PROLOG é a primeira iniciativa levada a cabo no marco da Cátedra Indra-Fundación Adecco de Investigación en Tecnoloxías Accesibles da UAB, posta en marcha en 2013 e renovada o pasado 3 de xuño. En total son xa 11 as Cátedras de Investigación en Tecnoloxías Accesibles que Indra, como parte da súa responsabilidade corporativa, puxo en marcha en colaboración coa Fundación Adecco e diferentes universidades españolas, ás que se suman outro tres Cátedras en Latinoamérica. O obxectivo é investigar e desenvolver novas solucións e servizos que faciliten o acceso á tecnoloxía e a integración social e laboral das persoas con discapacidade.

A Cátedra da UAB é ademais froito do convenio marco de colaboración asinado por Indra e a UAB en setembro de 2012. O obxectivo do devandito acordo é impulsar a firma de convenios específicos entre Indra e distintos grupos de investigación da UAB, así como o desenvolvemento de proxectos conxuntos de I+D+i en diferentes liñas de actividade. Igualmente, está previsto promover as relacións académicas para a realización de seminarios e sesións de formación, o intercambio de experiencias e a mobilidade de profesores e alumnos de posgrao da UAB para a formación en temas de investigación en Indra.