As Tecnoloxías da Información e a Comunicación (TIC) albíscanse como un dos principais motores de cambio do sistema sanitario e a súa paulatina implantación considérase clave para configurar un modelo asistencial sustentable a medio e longo prazo. Esta é unha das principais conclusións do Foro conTIC, integrado por medio centenar de expertos sanitarios españois que analizaron o papel das TIC como elemento de innovación no coidado da saúde. As reflexións deste grupo multidisciplinar de expertos recóllense no Informe A contribución das TIC na optimización do sistema de saúde e a atención ao paciente emerxente, realizado a iniciativa Menarini.

A necesidade de dar resposta a un novo paciente máis formado, usuario das TIC, con máis expectativas respecto da resposta do sistema sanitario e máis esixente, fan das TIC o punto de inflexión que pode determinar a diferenza, en termos de mellora, da produtividade, optimización dos recursos e eliminación de bolsas de ineficiencia, segundo se sinala no informe. Carlos Alberto Arenas, xerente do Complexo Hospitalario de Toledo, vogal da xunta directiva de Sedisa e participante da presentación do Informe conTIC explica que as Tics "supoñen unha revolución en relación ás antigas ferramentas para o autocuidado que eran basicamente os profesionais".

Agora, apunta, "o paciente pode ter no seu dispositivo móbil tanto material para autocuidado, consellos personalizados, vídeos e mesmo acceso a consultas de dúbidas ou aprendizaxe online". Isto presenta unha gran oportunidade para o sector aínda que, apunta Arenas, aínda é necesario un maior esforzo por parte do sector co obxectivo de "proporcionar ao paciente ferramentas para o autocuidado e o empoderamento na súa saúde".

Segundo el, "falta desenvolver máis a infraestrutura tecnolóxica para a atención á cronicidade e o feito de evitar que o paciente acuda ao sistema podendo resolver as súas dúbidas sen necesidade de ter que saír das súas casas". Aquí, tanto profesionais como administración teñen un papel determinante. "Aínda somos intervencionistas-paternalistas e, no futuro, necesitarase un perfil de profesional máis de facilitador", puntualiza. Neste punto, cre que os profesionais deben desenvolver unha "tarefa moito máis dialogante, educacional e interactiva" co paciente.

Paciente emerxente
Precisamente o documento define a figura do chamado "paciente emerxente", un usuario cun nivel formativo e educativo cada vez maior, que manexa unha inxente cantidade de información que recibe a través de múltiples canles. Así, cada vez está máis habituado a usar ferramentas tecnolóxicas que o colocan no centro do sistema asistencial. "O paciente emerxente influirá de forma decisiva na sustentabilidade do sistema de saúde facéndoo máis eficiente", apunta.

O informe revisa a maneira na que as tecnoloxías da información e da comunicación modificaron o modelo asistencial e se converteron no eixo integrador dos axentes que participan no coidado da saúde. Para Javier Hidalgo, director de Relacións Institucionais de Menarini, "o obxectivo é solicitar a análise dos diferentes axentes sobre os retos aos que se enfronta o actual sistema de saúde, e analizar a contribución das TIC na procura de solucións". Trátase de levar a cabo unha chamada á acción e "sentar as bases para integrar as TIC sanitarias, optimizar a xestión e ofrecer un mellor servizo aos pacientes".