O envellecemento supón a deterioración dalgunhas funcións cognitivas como a memoria, a velocidade á hora de procesar a información ou a atención. Investigadoras da Universidade Nacional de Educación a Distancia (UNED) dirixiron un estudo analizan de que forma inflúe o adestramento onde con videoxogos na atención e distracción dun grupo de persoas maiores.

"Estes xogos electrónicos parecen favorecer que as persoas de idade avanzada se centren nunha tarefa relevante e ignoren aqueles estímulos que non están relacionados coa tarefa que están a realizar nese momento", afirma Soidade Besteiros, investigadora principal do grupo de investigación SAND da UNED e coautora do artigo, publicado na revista PLoS ONE.

Para chegar a esta conclusión, o equipo -do que forma parte tamén a Universidade de Illas Baleares- utilizou varios videoxogos da plataforma Lumosity nun grupo de 15 persoas maiores, fronte a 12 que non se adestraron con el. Todos tiñan idades comprendidas entre os 57 e 77 anos e mostraron un envellecemento normal.

Os xogos electrónicos seleccionados estimulaban o adestramento cerebral. A preparación consititía nun programa de 20 sesións dunha hora de duración, distribuídas ao longo de doce semanas. As persoas que non practicaron cos videoxogos, no seu lugar, mantiveron reunións informais nas que falaban sobre diferentes cuestións.

Menos distraccións

Tras o período de adestramento, ambos os dous grupos completaron a mesma proba. Cada participante tiña que responder o máis rapidamente posible se o díxito (do 1 ao 8) presentado na pantalla do ordenador moi brevemente (200 milisegundos) era par ou impar, premendo o antes posible unha ou outra tecla do ordenador. Xusto antes da aparición dos díxitos, a persoa tiña que ignorar unha serie de sons que se presentaban a través duns auriculares. 

Os estímulos auditivos podían ser de dous tipos: un son que se presentaba frecuentemente, similar a un beep, e distintos sons ambientais (como o ruído dun martelo, dun tradeador, da chuvia ou dunha porta ao pecharse) que soaban moi de cando en vez.

"A aparición destes sons novidosos permitiu analizar a capacidade que ten a persoa para ignorar estimulación irrelevante que aparece de forma inesperada, en comparación con estimulación que xorde de forma máis frecuente, á que nos habituamos", explica Julia Mayas, investigadora do mesmo equipo da UNED e coautora do estudo.

En función da velocidade á que os participantes pulsaban as teclas para clasificar os díxitos como pares ou impares, ante a presenza tanto dun estímulo habitual coma dun estímulo novidoso, ou sen estímulo auditivo previo, os expertos mediron a capacidade de alerta dos sons.

Aquelas persoas adestradas co videoxogo centráronse mellor nos estímulos visuais que tiñan que clasificar, en comparación cos participantes que non practicaron con eles, ao centrar a súa atención na información relevante. Así mesmo, reduciron a distracción producida polos sons irrelevantes, demostrando unha maior capacidade ignorar a estimulación accesoria.

Ademais, os maiores adestrados cos xogos electrónicos utilizaron o sinal auditivo como alerta para prepararse para a acción de responder ante o estímulo relevante. "En definitiva, as persoas adestradas con videoxogos melloraron na alerta e reduciron a distracción producida polos sons novidosos, distraéndose menos e respondendo máis rápido aos estímulos importantes", resume Mayas.

Un posible papel protector

Utilizar xogos electrónicos deste tipo podería supoñer un factor protector contra os efectos do envellecemento, explican os autores no estudo. En calquera caso, matizan que non se pode afirmar que favoreza a neuroplasticidade cerebral -a capacidade do cerebro para formar e fortalecer conexións neuronais- posto que para iso farían falta novas investigacións con probas de neuroimaxe que o demostrase. 

"O que si podemos afirmar é que o adestramento co videoxogo modificou dalgún xeito a atención dos participantes", subliña Ballesteros. O seguinte paso agora é explorar que acontece despois de finalizar adestramento, para saber se os beneficios se manteñen no tempo, e descubrir se estes se estenden ás tarefas cotiás da vida.