A empresa social sen afán de lucro CIPO e a UAB crearon un videoxogo para potenciar as capacidades cognitivas e motoras de persoas con discapacidade intelectual e trastornos mentais. O xogo, denominado CIPOActivity, permite xogar utilizando só o movemento do corpo e foi desenvolvido co apoio do programa de Axudas a Proxectos de Iniciativas Sociais da Obra Social "a Caixa".

"Hai tres anos empezamos a utilizar as tecnoloxías da información e a comunicación nas actividades que organizamos cos nosos usuarios e decatámonos de que había un baleiro no mercado de contido formativo e lúdico para o noso colectivo. Así xurdiu a idea de crear un produto novo, que se adaptara especificamente a el," explica Xavier Martínez Biosca, director de CIPO.

O resultado é CIPOActivity, un videoxogo para potenciar o benestar físico e emocional de persoas con diferentes graos de discapacidade intelectual e trastornos mentais e de idades diversas, desenvolvido por investigadores do CAIAC -Centro de Accesibilidade e Intelixencia Ambiental da UAB-, en colaboración cos expertos de psicoloxía de CIPO. O proxecto recibiu o apoio da convocatoria de "Promoción da autonomía e a atención á discapacidade e á dependencia, do programa de Axudas a Proxectos de Iniciativas Sociais da Obra Social "a Caixa".

O videoxogo cumpre os requisitos terapéuticos fixados polos especialistas e ten á vez os compoñentes educativo e lúdico de calquera xogo serio. "A nivel técnico, marcamos un ritmo algo máis lento no desenvolvemento dos acontecementos, de forma que os estímulos non sexan tan rápidos e o xogador poida reaccionar máis doadamente. Tivemos presente que as instrucións fosen sinxelas e comprensibles e axustamos os albores de detección de movemento á maior sensibilidade posible; así, o sistema puntúa pequenos xestos intencionados que non contan nun xogo convencional", comenta Enric Martí, investigador do CAIAC que coordinou o proxecto.

De coreografías aeróbicas a exercicios de relaxación 

CIPOActivity utiliza o dispositivo Kinect, que permite ao usuario xogar só co movemento do corpo, e comprende catro xogos: de música, de cores, de relaxación e "o bosque dos xogos", que inclúe catro minixogos. O xogador ten que superar diferentes probas fronte a unha pantalla de televisión, un ordenador e o dispositivo Kinect, guiado nalgunhas das actividades por unha monitora virtual. Para o deseño e a animación dos personaxes utilizouse un programa de deseño e modelado 3D e a música foi composta expresamente para o xogo. O videoxogo permite xogar en catalán, español ou inglés.

"Todos os xogos teñen un compoñente físico, pero paralelamente quixemos traballar varias habilidades para estimular outras áreas e funcións cognitivas", comenta Aurora Piguillem, psicóloga de CIPO que participou no deseño do videoxogo.

As propostas van dende a aprendizaxe e desenvolvemento de coreografías aeróbicas e exercicios de ximnasia ata prácticas de relaxación, e traballan diferentes capacidades cognitivas e motoras, como a atención e a concentración, o equilibrio, a memoria, a coordinación, a flexibilidade, a respiración, a visualización ou a estimulación sensorial.

"As puntuacións e os resultados nunca son desmotivadores e sempre animan o xogador a continuar adiante ou volver intentalo. Ademais, levamos un rexistro das puntuacións de cada xogador, para facer un seguimento obxectivo da súa evolución," engade Aurora Piguillem.

Un prototipo do videoxogo estase a usar xa nas instalacións de CIPO, con moi boa aceptación por parte dos usuarios. Nun futuro próximo, CIPO quere facer difusión, para que o poidan usar outros centros e particulares. "Pensamos xa na posibilidade de ampliar niveis e escenarios ou de desenvolver outros proxectos dentro do campo xogos serios, posto que aínda hai repertorio", conclúe Xavier Martínez Biosca.

O desenvolvemento do videoxogo contou tamén coa participación da empresa Kaneda Games. En total colaboraron unha quincena de investigadores, deseñadores e psicólogos. 

Mostra dos xogos de CIPOActivity