Un coxín e un pantalón 'intelixentes' preveñen úlceras en usuarios de cadeiras de rodas

Na actualidade, as úlceras de presión son un problema médico que poden desenvolver os máis de cinco millóns de usuarios de cadeiras de rodas da UE, en especial persoas con tetraplexia. O custo ao sistema público europeo desta patoloxía estímase que supera os 20.000 millóns de euros ao ano.

Segundo explicou o director de Innovación en Rehabilitación e Autonomía Persoal do IBV, Ignacio Bermejo, "o dispositivo desenvolvido consta de tres sistemas independentes que permiten previr úlceras ao detectar e eliminar o risco da súa formación suxerindo cambios posturales ao usuario da cadeira de rodas. Consta dun coxín con téxtiles intelixentes que mide presións e un pantalón curto fabricado tamén con materiais intelixentes que permiten medir o estado da pel e aplicar electroestimulación".

Tanto o coxín como o pantalón emiten información en tempo real a un sistema informático incorporado na cadeira que o usuario controla desde unha aplicación no seu móbil. Esta aplicación avalía os datos e é capaz de identificar os riscos posturais en cada situación.

"Por exemplo, a aplicación podería detectar o tempo límite de permanencia nunha mesma posición e, segundo o contexto, propor diferentes accións para previr a formación dunha úlcera: cambios na postura da cadeira (respaldo, asento ou repousapés), modificar o coxín ou directamente aplicar electroestimulación nas zonas de risco", engadiu Bermejo.

Pola súa banda, o director técnico do proxecto, José Laparra, destacou que "este dispositivo incorporado na cadeira de rodas é o resultado dunha investigación levada a cabo durante dous anos. En primeiro lugar recollemos información de pacientes tetrapléxicos en cadeiras de rodas sobre as súas necesidades e a súa caracterización antropométrica e fisiolóxica que inciden negativamente na aparición de úlceras por presión, para despois estudar e comparar diferentes sistemas de medida para a detección do estado do tecido e embebelos en téxtiles intelixentes".

Xunto ao Instituto de Biomecánica, participaron no proxecto a empresa danesa Qimova AS, coordinadora da iniciativa, as pemes BerkelBike (Holanda) e SensingTex (España), e os centros tecnolóxicos Instituto de Innovación de Estonia e Centro Belga de Investigación do Téxtil. O Hospital Nacional de Parapléxicos de Toledo levou a cabo a validación clínica con pacientes do prototipo, mentres que ILUNION contribuíu desde a dobre visión do equipo de técnicos ortopédicos, caracterizados polo seu papel prescriptivo, e a experiencia na personalización destas tecnoloxías, así como desde a proximidade ao colectivo de usuarios de cadeira de rodas, na definición do sistema PUMA.