Cando se fabrica un dispositivo móbil hai que pensar en facelo accesible para todo tipo de persoas con discapacidade, de modo que un mesmo smartphone poida empregalo tanto unha persoa cega, como xorda, con problemas de mobilidade ou con discapacidade cognitiva, e o mesmo criterio hai que seguir á hora de desenvolver unha aplicación.

Así o explicou este mércores Francisco Alcaide, consultor experto de ILUNION Tecnoloxía e Accesibilidade, durante o obradoiro de accesibilidade de aplicacións móbiles que impartiu dentro do VI Congreso Internacional de Deseño, Redes de Investigación e Tecnoloxía para todos, DRT4ALL 2015.

Durante o obradoiro, creado por ILUNION, no marco da súa colaboración na iniciativa JUSTIAPPS, promovida por Emprendelaw, Alcaide explicou aos asistentes as cuestións que hai que ter en conta á hora de desenvolver unha aplicación móbil para que calquera persoa poida utilizala.

Ao seu xuízo, e así o dixo na quenda de preguntas, non hai necesidade de deseñar versións específicas de aplicacións accesibles. 'É máis custoso para a compañía, porque ten que facer dúas aplicacións. Tendo unha ben feita, economizamos e todo o mundo ten máis ou menos as mesmas opcións' de uso nun mesmo dispositivo, argumentou.

Alcaide explicou que a tecnoloxía non só facilita a vida das persoas con discapacidade, senón que permite a súa autonomía. 'Imaxinádesvos a unha persoa cega colgando un cadro e deixándoo recto? Pois iso cun iPhone é posible e é unha cousa que cunha regra non podería facer porque é unha cuestión meramente visual', dixo ante un público que se mostrou moi interesado neste tema.

Deseño para todos
Este experto de ILUNION, que confesou ser 'dos malos, dos que din aos programadores o que está ben ou mal', debullou as cuestións que hai que ter presentes á hora de desenvolver unha aplicación e que, aínda que obvias, non sempre se teñen en conta.

'O primeiro é identificar os principais grupos de persoas con discapacidade' e, posteriormente, as súas necesidades, verificando antes que o dispositivo para o que se vai a desenvolver a aplicación poden ser manexado por este tipo de usuarios.

Neste sentido, explicou que non é o mesmo unha persoa cega que unha que ten outra discapacidade visual 'e ve un pouquiño', ou unha persoa totalmente xorda que outra que pode escoitar coa axuda dun audífono, ou alguén que ten problemas de motricidade ou mobilidade, e que cada unha delas require prestacións diferentes no que a dispositivos móbiles se refire.

Así, mentres que uns necesitarán audiodescriptor, outros requirirán determinados contrastes e cores para ver, outros un sistema de que lles permita comunicarse de maneira non verbal e outros unhas iconas máis grandes para pulsalos sen problemas.

Explicou que tanto Android como IOS incorporan ferramentas moi útiles que van desde o ditado por voz, o magnificador ou a lupa, os patróns de vibración personalizada, até o tamaño de fonte, o texto de alto contrate ou a inversión de cores, opcións todas estas que se poden activar en función da discapacidade do usuario.

Para o caso das persoas cegas ou con discapacidade visual, Francisco Alcaide destacou a importancia de etiquetar todas e cada unha das opcións dunha aplicación ou dispositivo, excepto aquelas que son exclusivamente decorativas. Por exemplo, cando unha persoa con discapacidade visual pasa o seu dedo sobre a pantalla dunha aplicación móbil, que representa un mando a distancia, cuxas teclas non están debidamente etiquetadas, o dispositivo leralle 'botón, botón, botón', en lugar de detallarlle que se trata, por exemplo, da tecla co número 1, ou para gravar, ou para apagar.

Alternativas
'As apps teñen notificacións e estas moitas veces non se presentan da maneira máis idónea. Unha persoa cega non ve as notificacións visuais. Como conseguimos que capte a atención do usuario? Pois coas alternativas acústicas e as vibracións', continuou Alcaide pondo exemplos para demostrar como pequenos xestos poden facilitar a vida dunha persoa con discapacidade.

Neste sentido destacou que non facelo pode supor que un usuario con discapacidade faga o que ningún desenvolvedor informático desexa: abandonar a páxina web ou aplicación que está a tentar utilizar.

Ao final da súa disertación, este experto de ILUNION Tecnoloxía e Accesibilidade ensinou aos asistentes do taller como activar as opcións que incorporan iOS e Android para as persoas con discapacidade e como funcionan.

Despois, chegou a quenda de preguntas e comentarios, no que os asistentes lle expuxeron cuestións moi variadas e mostráronse especialmente interesados en como detectar as barreiras de accesibilidade tecnolóxica. 'Non creo que exista conciencia da importancia da accesibilidade tecnolóxica', dixo un deles.

Ante as preguntas expostas, Alcaide fixo fincapé en que a mellor forma de testar as barreiras de accesibilidade tecnolóxica é utilizar produtos de apoio e que persoas con discapacidade proben a aplicación para detectalas. Quen mellor que o propio usuario para saber se un produto pode funcionar.

Experto en accesibilidade
Francisco Alcaide forma parte do equipo de consultores de accesibilidade TIC de ILUNION Tecnoloxía e Accesibilidade, pertencente ao grupo empresarial do ONCE e a súa Fundación, onde realiza funcións de auditoría, consultoría, certificación e formación en tecnoloxías accesibles, principalmente sobre dispositivos móbiles e aplicacións.

O taller que impartiu onte foi creado por ILUNION, no marco da súa colaboración na iniciativa JUSTIAPPS, promovida por Emprendelaw, e forma parte dos seminarios #DerechoAunaApp, pensados para que os desenvolvedores coñezan o marco xurídico que deben ter en conta á hora de crear unha aplicación que sexa legal.

Alcaide compartiu os seus coñecementos neste taller organizado no marco do VI Congreso Internacional de Deseño, Redes de Investigación e Tecnoloxía para todos DRT4ALL 2015, que se celebra paralelamente ao V Congreso Internacional Turismo para Todos, ambos os organizados por a Fundación ONCE.

Especialistas
ILUNION Tecnoloxía e Accesibilidade está especializada na formación sobre accesibilidade e na avaliación de contornas físicas e tecnolóxicas, presta servizos de consultoría sobre tecnoloxías da información e desenvolve actividades de I+D+I, non só no campo tecnolóxico, senón tamén no da investigación social. Así mesmo, desde 2003 certifica a accesibilidade en diversas tecnoloxías (web, aplicacións móbiles, etc.).

Conta cunha metodoloxía de avaliación web contrastada e avalada pola Comisión Europea, participa activamente en distintos grupos de traballo do W3C (World Wide Web Consortium) e é membro activo e entidade promotora da iniciativa Euroaccessibility. ILUNION Tecnoloxía e Accesibilidade conta cun equipo multidisciplinar de 100 profesionais altamente cualificados.

Adicionalmente, ILUNION Tecnoloxía e Accesibilidade presta servizos complementarios tales como os de hosting, bussines intelligence, deseño gráfico, etc.