Son Asperger, un "crack" en informática e busco traballo

En España hai 450.000 persoas con Trastornos do Espectro Autista (TEA). David Mínguez é un deles. Diagnosticáronlle síndrome de Asperger cando tiña 12 anos. A partir dese momento empezou a comprender, el e a súa contorna, por que o seu interese por Exipto converteuse nunha paixón case obsesiva.

Agora, aínda que mantén a súa curiosidade polos faraóns, a súa fixación é outra: a informática. Un campo que demanda unhas habilidades e capacidades que as persoas con Asperger demostraron ter. A súa elevada concentración, capacidade de análise e perseveranza son calidades que os converten en aptos para formar parte do mercado de traballo.

Con todo, entre o 76% e o 90% das persoas con TEA en idade laboral están desempregadas, segundo datos de Autismo Europa [3]. Do mesmo xeito que lle ocorre a David, a pesar de ser administrador de redes con certificado oficial de Cisco (CCNA) e consultor de probas de software  (Certificado de Primeiro nivel do Foundation Level do ISTQB).

 

Habilidades innatas para desenvolver código

Ter un traballo debería formar parte do seu desenvolvemento como persoas con plenos dereitos nunha sociedade da que xa non están excluídos, pero na que seguen sendo vulnerables. Para iso é necesario non só que eles coñezan os seus puntos fortes, senón que as empresas cambien a súa visión.

"A incorporación destas persoas aos seus cadros de persoal non debe verse como unha axuda, senón como unha forma de achegar talento á súa engrenaxe". Así o explicaba Carmen Montes, directora de Inserta Emprego [4], durante a presentación de TICTEA o pasado 10 de abril en Madrid. "Imos falar de talento e non de limitacións", precisaba.

Este programa está deseñado para facilitar a incorporación de persoas con Asperger a postos de alta cualificación técnica. Impulsado pola Fundación ONCE [5] e Microsoft [6], a iniciativa parte do éxito obtido por esta compañía na súa sede de Estados Unidos.

Alí levan aplicando un proxecto similar desde fai tres anos. Neste tempo, máis de 50 persoas con TEA pasaron a formar parte do seu cadro de persoal. "Os candidatos e empregados con trastornos do espectro autista poderían desempeñar practicamente calquera posto na nosa compañía", afirma Carlos da Igrexa, director de Desenvolvemento Corporativo de Microsoft Ibérica, nunha conversación con nobbot . "Pero desde a posta en marcha do programa, a maior parte das incorporacións foron enxeñeiros informáticos, programadores, analistas de datos, científicos de datos ou probadores de código".

O éxito foi tal que agora van trasladar esta experiencia a Europa, con España como país piloto. "Os resultados do proxecto son moi positivos. O impulso dun persoal diverso a través dunha maior inclusión permítenos obter novos puntos de vista que resultan moi enriquecedores en todas as nosas actividades".

 

Sen mala intención

A síndrome de Asperger é un tipo leve dentro dos trastornos do espectro autista. "Precisan menos necesidades de apoio, manexan unha linguaxe máis consolidada e teñen un cociente intelectual (CI) medio. Lonxe do que se adoita crer, só o 10% ten altas capacidades", cóntanos José Antonio Peral, director técnico da Confederación Asperger España [7].

A estas habilidades, Peral engade a súa gran memoria, o seu procesamiento fino dos detalles e a súa rixidez na execución de ideas. Mínguez confírmao: "Non fago descansos cando estou a escribir código". E engade: "A nosa paixón querémola orientar ao noso traballo e aprender todo o posible sobre ela. Por iso temos un vocabulario tan amplo e adoitamos resultar pedantes"

As persoas con Asperger si comparten coas persoas con TEA as dificultades nas relacións persoais e en comprender as emocións. "Somos sinceros e non nos dedicamos ás conversacións banais. Cando falamos, sempre temos en mente un obxectivo", aclara David.

Convencións sociais, como saudar ao chegar a unha reunión antes de poñerse a traballar, non forman parte dos seus hábitos. "As persoas con Asperger adoitan pasar por maleducadas. Hai que entender a súa forma de comunicación para non atribuírlles unha intencionalidade negativa", apunta Xema Pallarés, responsable dos programas de emprego da Confederación Asperger España.

Pallarés cóntanos que ela mesma é testemuña a diario desa falta de empatía e exceso de sinceridade. Lembra que antes de acudir a unha entrevista de traballo, recomendou ao aspirante que dese unha boa imaxe. Ao chegar, o reclutador ía algo desaliñado. Así que o candidato non dubidou en preguntarlle por que a el lle dixeran que tiña que acudir ben vestido e el, con todo, non o facía. Por certo, o candidato conseguiu o posto.

 

Rompendo barreiras

O que parece unha situación cómica pode xerar situacións complicadas nos lugares de traballo. Por iso, as empresas han de superar o seu medo ao descoñecido e romper barreiras.

"Non só hai que ter boa intención, tamén hai que saber como facelo", apunta Montes. "Calquera oferta de emprego é susceptible de ser cuberta por unha persoa con discapacidade. Entre o 70% e o 80% non necesitan adaptacións especiais".

Pero si hai que saber detectalos e deseñar protocolos diferentes para facilitar a súa entrada no mercado laboral. Da Igrexa recoñece que é probable que haxa persoas con Asperger que optasen a un posto de traballo e non superasen a proba. "Só é necesario realizar uns pequenos cambios nos procesos de recrutamento". Algo que xa están a levar a cabo en Microsoft, a través do proxecto TICTEA, no que tamén están involucradas empresas colaboradoras agrupadas na International Association of Microsoft Channel Partners (IAMCP [8]).

"Estes cambios vanse a introducir en tres aspectos. No momento do recrutamento, vanse a modificar os criterios de selección para incorporar ás persoas con TEA. Cando cheguen á empresa, imos establecer unha pautas para que a súa aterraxe sexa o máis leve posible. E vaise a impartir formación aos responsables de equipo", enumera o director de Desenvolvemento Corporativo de Microsoft Ibérica.

O obxectivo é normalizar unha situación que deixa fóra do mercado laboral a persoas aptas para formar parte el. E que o que agora parece estraño, dentro duns anos sexa algo habitual.