Discapacidade e tecnoloxía

• Segundo indicadores da Organización Mundial da Saúde (OMS), o 15 por cento da poboación mundial atópase afectado por unha discapacidade física, psíquica ou sensorial que impacta no desenvolvemento persoal e integración social, educativa ou laboral

Segundo indicadores da Organización Mundial da Saúde (OMS), o 15 por cento da poboación mundial atópase afectado por unha discapacidade física, psíquica ou sensorial que impacta no desenvolvemento persoal e integración social, educativa ou laboral. En canto á poboación de 0 a 14 anos, a OMS estima que hai 95 millóns de nenos con discapacidade, dos cales 13 millóns teñen “discapacidade grave”. Unha parte importante deles ten orixes ou compromiso neurolóxicos.

Os causantes da discapacidade son múltiples e poden suceder desde o momento da xestación, podendo ser de orixe conxénito, hereditarios, infecciosas, traumáticas, nutricionais, metabólicas, etc. A evolución do modelo de discapacidade plasmado na última clasificación da OMS permítenos non esquecer aquelas dimensións que conforman a visión biopsico-social do neno xunto á súa familia. Este cambio de paradigma que recoñece o funcionamento da discapacidade no “seu contexto” dá conta do seu efecto na participación e o funcionamento dos nenos/as e adolescentes nos seus ámbitos de pertenza. É aquí onde a tecnoloxía en rehabilitación, xunto coas súas ferramentas de apoio, adquiren tanta importancia.

As tecnoloxías de informática e comunicación (TICS) son recursos valiosos nos nenos que presentan discapacidade visual ou auditiva en preescolar ou no nivel inicial. Mediante o uso destes dispositivos o neno poderá acceder a aprendizaxes como o da lectoescritura a través doutra modalidade sensorial, por exemplo, nos nenos non videntes por medio do tacto ou a audición. Aquí toman importancia os softwares de conversión de texto a voz que poden instalarse nunha tablet ou os sistemas interactivos de voz, imaxes e textos.

Os nenos que presentan atraso global do desenvolvemento, déficit atencional con hiperactividade, trastorno do espectro autista, trastornos da aprendizaxe ou traumatismo de cranio ven favorecidos polos sistemas de realidade virtual xa que a flexibilidade e o potencial adaptativo deste recurso posibilitan abordar as funcións cognitivas e as emocións sen descoidar as variables ambientais recreando actividades do seu fogar ou da aula.

Tamén é utilizada en nenos con afeccións neuromotoras como a parálise cerebral. Estes sistemas proporcionan escenarios en tempo real onde interactúan desde o movemento recibindo múltiples estímulos sensoriais que os convida á participación activa.

Os procesos do neurodesenvolvemento son un dos alicerces fundamentais do desenvolvemento infantil. Por esta razón consideramos imprescindible traballar desde un enfoque interdisciplinario, mediante o deseño de programas terapéuticos individualizados, específicos, holísticos nas súas consideracións e intensivos. No instituto que dirixo aténdense ao redor de 1.700 nenos e adolescentes anualmente, e trabállase co obxectivo de que cada un logre alcanzar o seu máximo potencial, tendendo a promover a súa integración á vida social e comunitaria.

A neurorehabilitación infantil no marco das neurociencias posibilítanos transitar polo necesario desafío permanente de reconsiderar as intervencións médico-terapéuticas. A elección da mellor oportunidade de intervención só pode ser apropiada se sostemos unha visión lonxitudinal da vida do neno e a súa familia.

Neste sentido, todas estas ferramentas interactivas son altamente motivadoras ofrecéndolle ao neno a oportunidade de explorar, coñecer e acceder ás súas aprendizaxes de maneira lúdica, alicerces fundamentais para a rehabilitación infantil. A abordaxe terapéutica da función motora, da comunicación (fala, linguaxe e interacción) e cognición favorécense con estratexias personalizadas e monitoradas en contornas interactivas.