DownTown recibe o Premio Discapnet ao mellor produto ou servizo baseado en tecnoloxías para mellorar a calidade de vida das persoas con discapacidade

• Trátase dun videoxogo didáctico e lúdico que reproduce diferentes situacións na Rede de Metro de Madrid

De entre 67 candidatos presentados aos Premios Discapnet na súa IV Edición, Downtown - Aventura no metro [3], un xogo educativo creado polo Centro de Innovación Experimental do Coñecemento (CEIEC) [4] da Universidade Francisco de Vitoria, desenvolvido en colaboración con Down Madrid, foi un dos favoritos para o xurado. Tívose en conta tanto a súa accesibilidade, como o carácter innovador e tamén a aplicabilidade do mesmo. Destaca o seu carácter didáctico e de utilidade no día a día para mellorar a orientación e uso do Metro por parte de persoas con discapacidade intelectual.

O xogo está orientado a facilitar a integración das persoas con discapacidade intelectual no transporte urbano, recreándose a rede completa do Metro de Madrid para facilitar a aprendizaxe.

Conta con máis de 1000 descargas, é un xogo que se usa tanto en aulas de formación de asociacións como por particulares. Discapnet entrevistou a Álvaro José García Tejedor, profesor titular director do CEIEC, Instituto de Investigación da UFV, e contounos máis sobre este serious game.

¿Cal é a principal novidade do Downtown con respecto a videoxogos?

Downtown é un xogo serio, un serious game, algo que en si mesmo pode non ser novo, pero se é verdade que non hai demasiados xogos serios co nivel de acabado, e de profesionalidade que DownTown. Tentamos en todo momento ter un xogo “xogable” para calquera persoa e cun nivel de calidade que permita xogalo e divertirse con el.

A segunda novidade é o tema que trata e o permitir unha maior autonomía nos desprazamentos a base de enfrontar ao xogador, por exemplo un rapaz con discapacidade cognitiva, e enfrontarlo con situacións que se poden producir na rede de metro e así poder adestrarse e ter un hábito por se se producen eses casos nos seus desprazamentos reais. Todo dentro dunha contorna moi lúdica de policías e ladróns. O rapaz pode xogar ao xogo, sendo ademais accesible, porque non todos os xogos o son, e este se o é.

É un xogo que lle leva a unha aventura e ademais faille usar o metro, moverse por aí, transbordos, saír do vagón, enfrontarse a esa situación.

¿Cal foi a orixe do xogo?

Dirixo o CEIEC, Centro de Estudos e Innovación en Xestión do Coñecemento da Universidade de Vitoria, e é un centro de investigación e desenvolvemento orientado ao uso social das TIC. Fixemos varios proxectos de uso social, sobre todo para persoas maiores, etc. e unha das liñas que temos é a de xogos serios orientados ao mundo das persoas con discapacidade. Levamos uns 9 anos traballando niso, e nese período fixemos 3 xogos todos de certa magnitude como este. Con acabado profesional e están dispoñibles.

O 1º foi Iredia: O Segredo de Atram. [5] Fixémolo con Microsoft e o Real Padroado de Discapacidade e era para nenos oíntes que puidesen interactuar con nenos con discapacidade auditiva no colexio ou noutros sitios. Entenderon mellor como é esta discapacidade.

Mediante o videoxogo podemos transmitir valores, traballar condutas, mellorar coñecementos e actitudes.

O 2º xogo era serio e cultural. Chámase O Codex do Peregrino [6]. É un proxecto para achegar á xente o Camiño de Santiago, a súa cultura e o seu transfondo histórico mediante a creación dun videoxogo ambientado nesa contorna espacial e cultural. Un cabaleiro templario esperta na Idade Media e vai facendo o Camiño de Santiago e contando curiosidades e historia sobre o mesmo e os lugares que se visitan. Tivo moito éxito con máis de 60.000 descargas en todo o mundo. Estabamos a acabar ese e pensando cal podía ser o seguinte. Falando con Down Madrid para ver que tipos podiamos facer de colaboración xurdiu o tema. Faláronnos do servizo que eles teñen onde ensinan a grupos de persoas con síndrome de Down a moverse polo Metro.

Así xurdiu este xogo, DownTown [7], para complementar a actividade presencial dos monitores de Down Madrid. O xogo permite adestrar máis os seus hábitos e destrezas.

Sabemos que está dispoñible e estase usando en aulas de asociacións como Down Madrid, Cantas persoas puideron usalo? Hai outras asociacións probando o xogo?

Temos rexistradas máis de 1000 descargas. As descargas son anónimas e gratuítas. Nós non gardamos quen o descargue. Down Madrid como colaborou connosco no deseño do xogo e as probas sabemos que o usan.

Tamén sabemos que o están usando outras asociacións, porque hai un tipo de descarga que pide que se a descarga é múltiple, se especifíque, e se contabilizamos varias deste tipo. Supoñemos que son aulas, centros de día, ou entidades que o usan.

O resto son descargas individuais.

Claro, é anónimo, é moi interesante que sexa gratis e accesible a calquera persoa

Calquera persoa pode descargalo e xogalo. Desde a súa web Downtown [8] pódese descargar de forma gratuíta.

A vantaxe de Downtown é que ten 3 características

1. É un xogo divertido. E pódeo xogar calquera, teña discapacidade ou non.
2. É un videoxogo accesible. Tense en mente a mozos con discapacidade cognitiva.
3. Ademais ten un obxectivo: facilitar o adestramento do desprazamento en metro.

Xúntanse as 3 características, xogo divertido, accesible e educativo, e calquera pode descargalo e vivir esa divertida aventura. Aínda que sexan de León e non haxa alí Metro, ou alí onde estean.

Probei o xogo e considero que é moi entretido. Como funcionan os niveis ou dificultade no xogo? Van incluír novas aventuras?

O xogo é sempre o mesmo, Enxeño que é a policía pide axuda ao xogador para capturar a Malignus. Pero hai niveis de dificultade crecentes. Segundo se avanza en niveis de dificultade o número de pistas aumenta. No nivel máis sinxelo soluciona un problema: onde van roubar, se van roubar e cando, e subindo de nivel ten que superar máis probas. Canto máis sobes de nivel, máis desprazamentos no Metro hai que levar a cabo. O nivel de dificultade vai asociado con 2 casos; o maior de dificultade ao moverse polo Metro que vai aumentando, con transbordos, etc. e o número de problemas que ten que resolver para atopar as pistas.

Todas as execucións do xogo teñen o obxectivo de capturar a Malignus, pero cada vez que se xoga a situación e probas van cambiando.

O programa ofréceche retos distintos combinados de distinta maneira. Por iso é moi dificil que se xogas 2 veces seguidas se repita a mesma historia.

Pensouse reproducir o xogo adaptado a outros transportes?

Non, o xogo fíxose con recursos propios, e non hai máis recursos para poder abordalo noutros transportes, nin sequera hai máis recursos para poder personalizalo con outras redes de Metro.

Agora mesmo incorpora a Rede de Metro completa, todas as estacións, de forma que o sistema xera percorridos aleatorios segundo o nivel de dificultade para trasladarse dunha estación a outra.

Existe ademais unha opción que é o modo de adestramento, na que o monitor pode seleccionar unha estación de orixe e outra de destino. E así facer as probas sobre determinada ruta.

Queriamos facelo estendido a outras redes de Metro, pero témome que por agora non será posible.

E cambiar a outro modo de transporte non nolo expuxemos xa que é algo que se pensou para Metro, xa que o propio nome con DownTown, fai unha referencia ao subterráneo.

Ocórreseme que tamén pode ser un bo adestramento para persoas que vaian visitar Madrid e queiran coñecer como funciona o Metro...

Esa é a idea. Que alguén vén a Madrid para que se vaia afacendo usar o Metro tamén pode. E mesmo aínda que non vaian usar nunca este transporte, só por lecer e entretemento, tamén é boa opción.

A vantaxe en si é que é un xogo divertido e xogable.

Que supuxo para vós recibir o Premio Discapnet?

Dado que nos presentamos a el interesábanos moito. Coñeciámolo xa, non por participar, senón por seguilo noutras edicións, xa que estamos interesados no mundo da discapacidade.

A idea de premiar os desenvolvementos tecnolóxicos relacionados coa discapacidade encaixa moito coa razón de ser do noso centro de investigación, que é desenvolver TIC con acento social.

Que nos dean o premio recoñece por unha banda que é unha aproximación correcta, que si, que por aí hai que seguir. E por outro, para o xogo é unha lombeirada. Os xogos que facemos son gratuítos, pero cústanos moito difundilo. Seguramente hai moita xente que o xogaría se soubese que existe. O problema é que como universidade que somos non temos recursos para facer márketing ou máis comunicación do xogo. A difusión adoita ser polo boca a boca, e algunhas intervencións en televisión e radio, e sempre se nota que hai picos de descargas neses momentos.

Nese sentido, non imos gañar máis diñeiro, pero se saber que o esforzo que fixemos serve para algo, e que canto máis xente o coñeza e o poido usar, moito mellor.

Tedes outros proxectos ou iniciativas en mente

Agora mesmo finalizamos o xogo o verán pasado, en setembro presentámolo na Noite Europea dos Investigadores , actividade promovida pola Unión Europea, onde achegamos a ciencia á sociedade. E este ano estamos a traballar na difusión do mesmo e que máis xente poida coñecelo e usalo.

De feito estamos a pensar cal sería o próximo proxecto no que podemos traballar. Falamos con Down Madrid. E estamos a buscar fondos para poder desenvolver eses novos proxectos. Ao final calquera desenvolvemento leva tempo e recursos. Down Town foi un traballo de 2 anos e un equipo de 12 persoas.

Está claro que leva o seu tempo e un gran traballo, porque ao xogalo parece realmente que estás no Metro madrileño

Iso é, é moito traballo, e esa era nosa intención poder recrear o Metro con moito detalle. Hai unha estación, que é Praza de Castela, que logramos reproducir tal cal é, xa que moitas probas terminan alí.

Moitas grazas polo voso tempo e felicitarvos por este premio, e que siga axudando a moitas persoas para moverse polo Metro.