"A tecnoloxía ten a capacidade de resposta para incluir ás persoas con discapacidade de forma activa e en igualdade de condicións."

Entrevista a Francisco Román, presidente de Fundación Vodafone España.

Francisco Román, o presidente da Fundación Vodafone España, é partidario de apostar pola inclusión das persoas con discapacidade e das persoas maiores aproveitando o xeneroso potencial das novas tecnoloxías. A súa prioridade: familia e amigos, pero a súa responsabilidade vital transcende o persoal, e así anhela, pide e participa na cocreación de "un mundo máis inclusivo, tolerante, mellor". Para iso, nútrese, entre outras, da sapiencia e experiencia de entidades do movemento, significando ao Cermi como o "mellor exemplo". Contouno en 'cermi.es semanal'.

Acabades de presentar dúas das plataformas desenvolvidas para promover accesibilidade e innovación para as persoas con discapacidade no 'Mobile World Congress'. En que consiste exactamente 'Mefacilyta para educación e lecer', pensada para persoas con discapacidade intelectual e con parálise cerebral?

A plataforma Mefacilyta foi desenvolvida pola Fundación Vodafone España para ofrecer unha contorna web e un conxunto de aplicacións para dispositivos móbiles que sexan personalizables e fáciles de usar e que sexan unha ferramenta clave e de soporte para a integración das persoas con discapacidade nas distintas contornas de vida. En concreto, 'Mefacilyta para educación e lecer' comprende unha serie de xogos adaptados e contos creativos para aplicacións pedagóxicas e actividades de estimulación, que resulten nun maior empoderamento e autonomía de persoas con discapacidade.

Estes casos de uso desenvolvéronse en colaboración coa Orde Hospitalaria de San Xoan de Deus e a Confederación Aspace para persoas con discapacidade intelectual e persoas con parálise cerebral, respectivamente. Os resultados compártense dentro da comunidade #conecta2Xaccesibilidad na que tamén participan Plena Inclusión, Down España, Fedace e o Hospital Vall D'Hebrón contribuíndo con outros desenvolvementos e a validación da plataforma Mefacilyta noutros ámbitos e escenarios. Actualmente, máis de 40 entidades locais destas organizacións están a contribuír e no proceso participan preto de 1.000 usuarios e profesionais en toda España.

Outra das aplicacións presentadas no MWC16 foi a de 'EVA Facial Mouse', que se manexa coa cara e que gustou moito tanto no Padroado da Fundación como ao público do Congreso. Para que público está pensado? Cal podería ser a proxección futura dun desenvolvemento tecnolóxico como este?

É unha das aplicacións máis interesantes agora mesmo e que creo que non deixa a ninguén indiferente. É gratuíta e de código aberto, e permite acceder de forma alternativa (mans libres) ás funcións do dispositivo móbil por medio do seguimento do rostro do usuario captado a través da cámara frontal. A partir do recoñecemento do movemento da cabeza, podemos controlar un punteiro en pantalla (a modo de rato) que proporciona o acceso directo á maior parte de elementos da interfaz de usuario.

Algúns dos grupos de poboación que poden beneficiarse desta aplicación son as persoas con amputacións, parálise cerebral, lesión medular, distrofia muscular, esclerose múltiple, esclerose lateral amiotrófica (ELA) e outras discapacidades. A proxección futura dun desenvolvemento deste tipo non ten límites. Se pensamos que para o ano 2020 haberá 50.000 millóns de dispositivos conectados, o que unha persoa pode chegar a facer grazas a aplicacións como esta excede a nosa capacidade de imaxinalo.

Outra das novidades da Fundación Vodafone é o seu novo leitmotiv 'Connecting for Good: conectados pola accesibilidade'. En que radica a súa importancia e que retos poderá afrontar unha comunidade como esta para contribuír á mellora da calidade de vida das persoas con discapacidade?

'Connecting for Good' é o novo marco no que traballamos as 27 fundacións Vodafone noutros tantos países dos cinco continentes. Resúmese no aproveitamento das inmensas opcións que nos brindan as novas tecnoloxías postas ao servizo de todas as persoas, en especial, daquelas que pertencen a sectores máis vulnerables.

Cal é o mellor soño tecnolóxico para as persoas con discapacidade que ten a Fundación Vodafone España? Que lles gustaría cumprir?

O obxectivo da Fundación é que todas as tecnoloxías sexan accesibles para todos e que contribúan á autonomía persoal e á mellora da calidade de vida das persoas con discapacidade. En Vodafone apostamos pola excelencia nas TIC. Polas nosas mans pasan as solucións máis innovadoras e queremos aproveitalas desde a fundación para que ningunha persoa, independentemente das súas capacidades, quede fóra da sociedade presente e futura. A iso pódenlles axudar, sen ningunha dúbida, as tecnoloxías.

Para fomentar a inclusión social das persoas con discapacidade estades a desenvolver tamén, xunto con Fundación ONCE e a Fundación TMB, un proxecto para facilitar o uso do transporte público de persoas cegas e con deficiencia visual en Barcelona. Cando estará terminado?

Até o momento, o que fixemos, xunto coa Fundación ONCE e a Fundación TMB, foi o desenvolvemento e proba de dous pilotos que mostraban dous escenarios de uso: no metro, para o guiado e orientación; e no autobús, para informar as chegadas nas paradas múltiples. O obxectivo é mellorar a autonomía de persoas cegas ou con deficiencia visual. Tiveron moi bos resultados e esperamos que esta tecnoloxía poida estenderse por todas as redes de transporte e resultar de utilidade para unha gran diversidade de persoas con e sen discapacidade.

Un dos temas que ocupa ao movemento asociativo é a inclusión universitaria das persoas con discapacidade para que teñan máis posibilidades de inclusión social, laboral e poidan optar a empregos de maior responsabilidade. A grosso modo, que priorizades nas vosas iniciativas para crear maior accesibilidade nas universidades para este sector poboacional?

O noso compromiso coa formación é unha constante en distintos ámbitos educativos. Na contorna universitaria, as nosas últimas actuacións han ir dirixidas a mellorar a accesibilidade dos propios campus. Doutra banda, estamos a realizar distintos programas de formación en TIC, non circunscritos ao mundo universitario exclusivamente, para que cheguen a colectivos máis amplos e que axuden á inserción laboral das persoas con discapacidade como as accións con Down España nas que ademais da formación presencial realízase outra con vídeo-tutoriais, ou soporte TIC á intermediación laboral, en colaboración con Cogami.

Case 13.000 persoas con discapacidade beneficiáronse da formación nas TIC nos últimos sete anos, o que permitiu a preto de 1.700 delas incorporarse ao mundo laboral.

De que modo contribuíu Fundación Vodafone no proxecto 'Somos, estamos e contámoscho' premiado no V Concurso nacional de proxectos en tecnoloxías de apoio e comunicación' organizado con #ASPACEnet?

É un proxecto conxunto de Apamp Vigo e Avapace en Valencia que difunde a realidade e os dereitos das persoas con parálise cerebral. E que mellor que facelo desde a súa propia perspectiva, xa sexa realizando visitas a centros educativos, institutos ou universidades, ou ben aproveitando as visitas que fan distintos sectores da poboación aos centros de parálise cerebral.

Os últimos 'Premios de Innovación' da Fundación Vodafone premiaron varias iniciativas que están dirixidas a persoas con discapacidade como 'Deaf Smart Space', para persoas con discapacidade auditiva, ou 'Lazzus', con discapacidade visual. Algunha iniciativa máis que poida referirnos que teña que ver con nosotr@s?

Gustaríame destacar a app 'Empower you'. É unha iniciativa conxunta entre as nosas dúas institucións (Fundación Vodafone e Cermi), cun enfoque especial. Non é unha aplicación máis das moitas que están nos mercados; é un adestrador persoal virtual, accesible e gratuíto para axudar ás persoas con discapacidade a exercer e afianzar a súa poder de decisión sobre si mesmas e a súa contorna. Está deseñada para, entre outras cousas, facer comprender ao usuario que cada persoa é distinta, á vez que, as persoas con discapacidade teñen os mesmos dereitos que o resto.

Neste sentido, a aplicación axuda ás persoas con discapacidade a loitar contra as discriminacións que poidan sufrir na súa vida diaria e pon á súa disposición, non só multitude de aplicacións para mellorar a súa calidade de vida, senón un servizo de asesoría personalizada. Así, actúa en campos tan importantes como o legal, educativo, de emprego e formación, saúde, turismo, lecer, cultura, autonomía persoal, mulleres e nenas con discapacidade. Ofrece máis que un apoio ou unha información puntual. É unha gran ferramenta de empoderamiento das persoas con discapacidade.

Cal é o proxecto máis innovador ou útil no que estades inmersos nestes momentos que teña que ver coas persoas con discapacidade?

A propia comunidade #conecta2Xaccesibilidad, xa que todo o proceso en si é innovador. A contorna colaborativo de traballo, desenvolvementos, achegas e ideas está a ser especialmente frutífero.

Os retos que nos expuxemos coa comunidade son conectar e compartir novos desafíos en TIC para contribuír coa tecnoloxía á mellora da vida das persoas con discapacidade e aumentar as súas posibilidades de inclusión, de integración e de autonomía persoal. Tamén pretendemos cocrear solucións para todos, á medida das necesidades de cada un, baseadas nas plataformas Mefacilyta e aMiAlcance. E, en definitiva, obter resultados útiles para toda a comunidade.

Como presidente da entidade, cal é o principal reto que te propuxeches en relación ás persoas con discapacidade?

Coa tecnoloxía podemos axudar a que o enorme potencial que encerran as persoas con discapacidade se descubra e contribúan activamente na nosa sociedade. Non nos podemos permitir que eses valores se perdan e a tecnoloxía ten capacidade de resposta para incluílos de forma activa e en igualdade de condicións. Esa é a nosa responsabilidade e debemos desenvolvela xunto con eles.