O uso tutelado das novas tecnoloxias e a Rede mellora a aprendizaxe nos cativos

A psicóloga María Martiña Eslava vén de presentar no Campus de Ourense unha investigación pormenorizada sobre as cousas que condicionan a aprendizaxe preescolar. Como era de agardar, o estudo pon de manifesto a importancia da familia na primeira nenez, que é a influencia máis directa e importante no desenvolvemento das nenas e nenos, xunto cos primeiros pasos na escola. Porén, existen unha serie de factores que se afianzan cada vez máis e son factores que teñen que ver, de maneira directa, coas novas tecnoloxías da información. Máis en detalle, co acceso a Internet.

Na súa tese de doutoramento, a investigadora avaliou ao detalle as variables de carácter contextual familiar que interveñen e/ou condicionan o desenvolvemento e a aprendizaxe adquiridos polo alumnado de tres a seis anos, salientando o papel que xogan os estudos e nivel profesional dos proxenitores e o acceso a Internet. “A clave última é a creación de contornas estimulantes para o neno ou nena, espazos compartidos nos que poidan adquirir habilidades que logo lles levarán a adquirir máis habilidades”, sinala a investigadora, cuxo traballo foi dirixido por Manuel Deaño e Sonia Alfonso e presentado na Facultade de Ciencias da Educación do Campus de Ourense co título Contornas familiares e aprendizaxe preescolar.

O estudo, cuxa orixe está nunha arela de reducir os atrancos no ensino derivadas da desigualdade, parte do obxectivo de afondar nos factores de proximidade que causan impacto no desenvolvemento do neno durante os primeiros anos de vida, como son os relativos á contorna e características familiares. Isto materializouse en tres estudos empíricos realizados con máis de 400 nenos e nenas de tres a seis anos de diferentes puntos de Galicia. Eslava Nodar salienta ao fío dos resultados que “conforme ao esperado, as habilidades básicas para a aprendizaxe formal adquírense pola influencia conxunta das variables da experiencia obtida no curso e o nivel de estudos do pai e da nai”. Segundo engade, resulta fundamental para a aprendizaxe na nenez a creación de “contornas cognitivas estimulantes”, experiencias compartidas entre os nenos e nenas e os proxenitores, como o xogo, as conversas, a lectura compartida, actividades de lecer ou o uso de Internet e as novas tecnoloxías da información. “Estas formas son as que contribúen ao desenvolvemento das súas habilidades, como o desempeño verbal e a alfabetización”, explica, engadindo que o acceso a Internet é unha influencia “significativa” de cara as cualificacións escolares. “Ter acceso a Internet no fogar supón unha maior puntuación nas habilidades preescolares dos nenos e nenas, fronte aos que non dispoñen deste recurso na súa casa”, afirma.

A importancia do devandito resultado, indica a investigadora, está en que “subliña a existencia dunha fenda dixital para a escolaridade, dado que case a metade dos fogares non dispoñen deste acceso á Rede”. E engade: “Hoxe en día sabemos que Internet intervén no desenvolvemento da vida familiar, modificando hábitos e costumes dos membros que a compoñen, se ben fica pendente moito por coñecer sobre como afectan eses cambios ao desempeño académico dos fillos e/ou como utilizar a Rede para potenciar os logros educativos”. Na súa opinión, o uso de Internet e as TIC ten sido interpretado a estas idades como un lugar común de participación de pais e fillos, “uns recursos que permiten aos proxenitores desenvolver actividades estimulantes que potencian o desenvolvemento e a aprendizaxe dos menores, creando contornas nas que os nenos e nenas se senten implicados activamente e onde as tarefas que se levan a cabo teñen sentido para eles”.