Young Aspies Makers, un novedoso proxecto para formar en impresión 3D a mozos autistas

Mozos con autismo de alto funcionamento formándose xuntos na adquisición de novas habilidades que lles permitan mellorar a súa empregabilidade e crear, mediante impresión 3D, elementos que poidan ser útiles a persoas con discapacidade física. E todo iso desde a súa contorna local, apoiados por redes de expertos (neste caso, a comunidade maker de Barcelona). Este é o obxectivo da iniciativa Young Aspies Makers, un proxecto impulsado por Fundación Orange que, da man de BJ Adaptacións e Fundación Friends, leva a cabo nos Ateneos de Fabricación de Barcelona.

Este proxecto enmárcase, á súa vez, dentro do programa 'FabLabs Sociais' que a Fundación Orange puxo en marcha este ano a nivel internacional, buscando achegar os FabLabs e o concepto 'Do It Yourself' a mozos en risco de exclusión.

Contactamos con Branca Villamía, xefa de proxectos da Fundación Orange, que nos explica como a tecnoloxía 3D está a revolucionar os modos de produción: 'Adquirindo un papel protagonista no desenvolvemento de solucións para persoas con discapacidade partindo dunha filosofía impregnada polo novo ecosistema produtivo no que a fabricación persoal, sustentable e a baixo custo ponse ao servizo das persoas e das súas necesidades'.

Así, os modelos desenvolvidos durante o curso pasarán a formar parte dun repositorio online (chamado '3D for All', de inminente lanzamento) cuxo contido será de código aberto e libre acceso para que outras persoas poderán acceder ao mesmo ou retocalo.

Primeira edición do curso

Ao longo do curso desenvolvido en xullo (en setembro haberá unha segunda edición) constituíuse un espazo de reflexión onde 'os mozos puideron explorar as portas que lles abre a impresión 3D de acordo aos intereses e a motivación de cada un'.

Dalia Ferrán, a formadora e especialista en impresión 3D de BJ Adaptacións comenta que cada asistente manifestou maior interese nun ou outro aspecto relacionado coa impresión 3D:  'Algúns mostraronse interesados en seguir formándose en torno ao deseño 3D de produto, obxectos e/ou personaxes. Un deles, ao que lle gusta moito debuxar, viuno como unha opción para expresarse artisticamente e reproducir de maneira física os personaxes das súas ilustracións. A outro interesoulle o produto final e valorou a oportunidade de crear obxectos físicos relacionados coa súa afección: os trens. Con el estívose falando sobre a opción de comercializar as pezas finais ou de crear vínculos con museos de ferrocarrís e trens xa que conta con coñecemento moi específico sobre este tema'.

A nivel colectivo, partindo da premisa de pensar nun obxecto que axudase a persoas con discapacidade ou dificultades no seu día a día, os alumnos identificaron varias ideas de pezas útiles para pescar ou xogar ao golf, utensilios de cociña adaptados e pezas para suxeitalos, ou rexillas para que os mandos dos videoxogos sexan accesibles.

Finalmente, creouse unha peza para que persoas con dificultades de agarre poidan xogar ao ping-pong. En concreto, deseñouse e creouse unha estrutura dunha peza base pensada para ser colocada entre as dúas pas de ping-pong e, a partir desta peza, cada un dos alumnos personalizouna achegando melloras e novas funcións.

'Ao final do proxecto e despois de que se realicen todos os cursos', explica Villamía, 'seguindo a filosofía do ben común, as pezas impresas dos cursos cun acabado suficientemente bo para o seu uso, serán doadas a unha entidade de persoas con discapacidade'.

Tecnoloxía e empregabilidade das persoas autistas

Doutra banda, a procura de emprego é un tema complexo para a maioría dos mozos, e aínda máis difícil para as persoas con Asperger, que presentan un estilo cognitivo particular e frecuentemente, habilidades especiais (matemáticas, tecnolóxicas, artísticas, e relativas á capacidade para entender e lembrar regras, patróns e detalles).

'Por tanto', explica Villamía, 'a pesar dos obstáculos aos que se poden enfrontar estes mozos á hora de atopar traballo, cunha formación e orientación adecuada, a industria tecnolóxica pode ser unha contorna favorable onde se aproveiten as características destes mozos como unha vantaxe competitiva'.

Nesta liña, Villamía pon de exemplo iniciativas como Specialisterne ('os especialistas', en danés), unha empresa da que se falou hai pouco en TICbeat pola súa colaboración con Microsoft, que aproveitan as características das persoas con Trastornos do Espectro do Autismo (TEA) como unha vantaxe competitiva e como un medio para axudarlles a obter un emprego: 'Iniciativas como Specialisterne demostran que as persoas con TEA e diagnósticos similares poden achegar valor ao mercado laboral unha vez que se lles proporciona a comprensión e o apoio que necesitan para poder desenvolverse plenamente'.