The Thinking Room: espazos e tecno-metodoloxía para o século XXI

Desde fai dous cursos, o equipo de profesores do CEIP Alcalde de Móstoles, no barrio de Aluche (Madrid), decidiu acometer un proxecto innovador que aínda que ten nas TIC unha ferramenta fundamental, baséase nunha aposta decidida pola aplicación de metodoloxías activas dun modo progresivo, a través das que o alumno se converte no verdadeiro referente do centro.

Para o desenvolvemento de "The Thinking Room" abordáronse dous alicerces fundamentais. Por unha banda a formación do profesorado, dando como resultado que no presente curso o 100% do claustro se atope matriculado nun Seminario de Formación e, doutra banda, a introdución das TIC, apostando polas Tablets como elemento dinamizador.

No CEIP Alcalde de Móstoles comprenden a escola desde unha visión holística, na que unicamente mediante unha boa comunicación e potenciación de tódolos seus membros e espazos, conseguiranse as metas prefixadas. Esta concepción global do centro inclúe o deseño e reforma dos espazos. De maneira paulatina o equipo de docentes aspira a que as súas aulas, escaleiras e corredores se convertan nun lugar que convide á aprendizaxe permanente.

É así como xurdiría o deseño da aula "The Thinkig Room". "The Thinkg Room" pretende ofertar ao alumnado un espazo acorde á forma de traballar do Século XXI, unha sala preparada para o traballo en equipo onde se poden utilizar os Ipads con conexión WIFI, proxectar de maneira individual e compartir unha infinidade de recursos. En definitiva, trátase de transforma-la aula na súa propia nube, no seu hábitat de creación continua onde os alumnos senten que poden desenvolver capacidades, deseñar proxectos, expor ideas... e todo iso de maneira lúdica, manexando diferentes recursos, tanto "apps" como outros materiais.

Nun primeiro momento acordouse un espazo común que servise para tódolos niveis do centro. Actualmente, tódalas aulas dotáronse con conexión a Internet; desta forma o profesor conta con dúas posibilidades: acudir a "The Thinking Room" ou levar as tablets á súa propia aula.

Ademais establecéronse sesións de formación previa, contando con asesores externos e, a continuación, o claustro realizou un Proxecto de Formación desenvolvido a nivel interno co asesoramento do CRIF as Acacias para máis adiante establecer un sistema de rotación. O proxecto organizouse de tal modo que permitía ao Coordinador TIC acompañar aos profesores do centro polo menos nas primeiras sesións.

O proxecto vai dirixido tanto a alumnos de 3 a 12 anos como a profesores, xa que non hai innovación posible sen un grupo de traballo comprometido e ilusionado.

Coñezamos "The Thinking Room" a través das seguintes experiencias:

Elaboración de Mapas Conceptuais (App Popplet): tras unha revisión xeral do tema e conexión con coñecementos previos, elabóranse mapas conceptuais que permitan destacar aqueles conceptos aprendidos de maneira esquemática.

Durante todo o proceso de elaboración foméntase a procura de información, xa sexa no libro de texto ou na rede, á que se acode en busca de imaxes e exemplos que enriquezan o mapa. A sesión acoutase en períodos de traballo en parellas de 7-8 minutos, tras os cales se proxectan aqueles mapas que poden servir de guía ou se considera que mostran de maneira clara o camiño a seguir. A sesión termina cunha exposición oral, vía WIFI con proxección multimedia, na que os alumnos explican o tema aos seus compañeiros. Por último, no blog da aula son publicados os mapas máis ilustrativos.

Elaboración de Contos (App Puppet Pals): En The Thinking Room o importante non é o produto final, senón o proceso e as aprendizaxes que os alumnos alcanzan. Esta tarefa presenta catro fases principais: invención en grupo da historia, redacción da mesma corrixida polo profesor, gravación e edición, exposición cos compañeiros e publicación no blog.

Aquí podedes ver un traballo realizado por toda a clase: http://quintoalcalde.blogspot.com.es/2014/03/explicamos-os-verbos.html [3]

Explicar contidos (App Tellagami): Son os propios alumnos quen se apropian dos contidos. Cun personaxe virtual sobre o que os alumnos elixen vestimenta, aparencia, fondo de escenario... realizan a gravación dun contido didáctico.

Coñece máis en http://quintoalcalde.blogspot.com.es/2014/10/repasamos-e-lemos-con-a-app... [4]

Entrevistar contidos e elaborar Podcast (App Spreaker): neste exemplo deséñase a entrevista a un contido, redáctase, corríxese e... a gravar! Tamén utilizan a gravación de podcast para facer resumos de libros: primeiro, cada alumno realiza o seu traballo individualmente, posteriormente expono ao seu grupo e, entre todos, deben alcanzar acordos para elaborar un resumo grupal. Unha vez conseguido, e trala corrección do profesor gravan o podcast e publícano no blog.

http://quintoalcalde.blogspot.com.es/2014/03/entrevistamos-os-angulos-e-traballamos.html

http://quintoalcalde.blogspot.com.es/2013/11/capitulos-x-xiv-alicia-en-o-pais-de.html

Con Educación Infantil, traballan "apps" destinadas á aprendizaxe da Linguaxe, as Matemáticas e a Educación Artística: traballan destrezas de pensamento, parte - todo, fondo - figura, comparo - clasifico...

O impacto do proxecto non se pode acoutar unicamente á implementación dos Ipads ou ao deseño da aula "The Thinking Room". Desde o CEIP Alcalde de Móstoles consideran que o proxecto de innovación que están a desenvolver é un proceso global. Partiron desde unha ampla formación do profesorado, co Proxecto de Formación de Centro anual, que desemboca na transformación progresiva de toda a comunidade educativa cara a metas de maior participación.

Sen ningunha dúbida, o impacto vén marcado pola experiencia que sente o alumno, a vivencia dunha aprendizaxe activa, lúdica, que lle permite pór en xogo diferentes capacidades, que o sitúa fronte a retos académicos situados na cúspide da Taxonomía de Bloom, esa que tantas veces se nos esquece crear.

Para iso ten que pór en marcha non só coñecementos académicos, senón integrar información que emana de diferentes fontes como libros de texto, audios, vídeos, compañeiros... dunha forma cooperativa, no que as habilidades intra e interpersoais se desenvolven permanentemente.

O impacto e acollida por parte de alumnos, profesores e familias foi excelente, pero o equipo non quere parar aquí e pretende seguir proxectando e conectando os seus ensinos coa vida e a contorna real dos alumnos. Esperemos que dentro duns anos poidan dicir: CEIP Alcalde de Móstoles "The Thinking School".