Tecnología vs. discapacidade ao alcance dunha tecla

O enxeñeiro biomédico mexicano Jorge Silva é o creador do dispositivo "Tecla", que axuda ás persoas con parálise cerebral a utilizar móbiles intelixentes e tabletas para poder enviar mensaxes de texto e navegar.

Este dispositivo conéctase a través de bluetooth coas tabletas intelixentes e pódeo accionar unha persoa con parálise a través dun interruptor que acciona coa súa cabeza.

O produto lanzouse comercialmente en 2011 e vendéronse 500 unidades en 14 países, como Inglaterra, Holanda, Canadá, Dinamarca, Xapón e Estados Unidos.

Despois creou unha versión máis actualizada do produto, con batería integrada, do que se venderon 800 pezas en 20 países, a un prezo de 350 dólares, é dicir, catro mil 192 pesos mexicanos.

Jorge Silva chegou a Toronto, Canadá, en 2002 para facer os seus estudos de posgrao e realizou o seu doutoramento no Departamento de Enxeñería Biomédica da Universidade de Toronto.

Traballou en diversas investigacións sobre o uso da tecnoloxía para quitar barreiras que limitan ás persoas con algún tipo de discapacidade.

Por estas investigacións, recentemente recibiu o recoñecemento Pionner for Change, ademais de ser incluído entre os 10 mexicanos máis exitosos en Canadá, de acordo coa revista Latinos Magazine.

Silva traballa desde 2008 como investigador no Instituto para o Deseño Inclusivo (IDI), da Universidade OCAD, en Toronto.

"A filosofía deste instituto é que as persoas discapacitadas son igual que calquera outra, só que non teñen as ferramentas para desenvolverse", explicou Silva en entrevista para Notimex.

 

Desaparecendo a barreira da discapacidade

O que está discapacitado, dixo, é o contexto da persoa con algún problema físico motor, non a persoa en si, e unha vez que "logramos quitar as barreiras a través da tecnoloxía e de alternativas de mobilidade, a discapacidade desaparece".

"Tecla" xurdiu coma un proxecto de investigación no IDI, pero Jorge Silva e o seu socio Mauricio Meza, tamén enxeñeiro mexicano, viron o potencial de lanzalo comercialmente.

"Aos dous no noso campo de acción comentárannos as persoas con parálises que lles gustaría poder utilizar as aplicacións das tabletas, así que desenvolvín o dispositivo e lanzámolo ao mercado", sinalou Silva, orixinario do Distrito Federal.

Agregou que Apple ten un programa que inclúe funcións técnicas (switch control) para discapacitados, pero que Android, Amazon, Samsung e Microsoft non a teñen, polo que "o meu socio e eu desenvolvemos esa aplicación para Android e pódese baixar gratis de Internet", detallou.

Jorge Silva recibiu propostas para traballar para os xigantes como Google. Pero "a pesar de que era unha boa oferta económica, rexeiteina, pois estou moi a gusto no Instituto do OCAD", mencionou.

 

Como funciona

Existen interruptores mecánicos ou electrónicos que emiten un sinal co movemento do corpo, como parpadear, mover a cabeza, inhalar ou soprar, explicou.

Un destes interruptores conéctase ao dispositivo "Tecla", o cal pode ser controlado da mesma forma que se controla unha cadeira de rodas eléctrica e, mediante mecanismos de soporte, o usuario pode navegar no seu tableta intelixente.

 

Accesibilidade, o reto en México

Jorge Silva explicou tamén que en países desenvolvidos, como Estados Unidos, Canadá, Inglaterra e outros de Europa, existen leis que determinan que os concesionarios de telecomunicacións deben prover dispositivos accesibles para discapacitados.

Destacou que a recente reforma de telecomunicación en México pon a este país "a par deses países" porque inclúe esas regras de accesibilidade.

O enxeñeiro biomédico adiantou que moi probablemente con esta reforma, "Tecla" comécese a comercializar en México. Polo momento, xa ten dous distribuidores nese país.

Detallou que os concesionarios poden incluír este produto dentro das súas ofertas de venda, como cando ofrecen o celular a mellor prezo a cambio de contratos a tres anos, por exemplo.

"Desta forma o concesionario gaña porque vende un teléfono máis, o cliente -neste caso discapacitado- ten acceso a estas ferramentas de comunicación e nós tamén gañamos porque podemos incrementar as nosas vendas", comentou.

Silva e o seu socio están a tratar de colocar este produto en centros de rehabilitación e hospitais de México, para axudar tamén a pacientes con discapacidade temporal.

Mesmo, sinalou, xa houbo unha reunión en México entre enxeñeiros canadenses e expertos en telecomunicacións de Telmex, quen se mostraron interesados en incorporar esta tecnoloxía nos seus produtos.

 

A recompensa

Jorge Silva recibiu hai un mes o Pionner for Change, un premio de innovación que se outorga a inmigrantes que viven en Canadá e xeraron un cambio significativo con beneficio social.

Así mesmo, ao participar nun proxecto da organización Tetra Society, con sede en Vancouver, "tocoume un paciente que non podía mover a panca na súa cadeira de rodas porque non tiña tracción na súa man pois tiña un tipo de xeso, así que lle deseñei unha extensión á panca que se atoraba na súa man e así a logrou controlar", dixo.

Por ese deseño Tetra Society deulle un premio de innovación en 2009.

O enxeñeiro biomédico manifestou a súa satisfacción de cambiarlle a vida aos pacientes con parálise cerebral, quen agora poden comunicarse a través das tabletas intelixentes e aproveitar as vantaxes das súas aplicacións.

"Síntome moi satisfeito de crear este produto que lle cambia a vida ás persoas con discapacidade motriz", afirmou Silva.