Innovación social, o mellor xeito de loitar por un sono

As empresas viven así. No momento que deixan de correr, outro alcánzaos. Ese medo a ser desprazados é o seu acicate para a mellora continua. Que acicate hai no sector social? Cada persoa que queda desatendida porque non fixemos o posible coa tecnoloxía e os recursos que tiñamos. Pero o sector social, enfrontado a multitude de retos, teno difícil para correr.

Nunha España cuxas ONG viviron principalmente de subvencións públicas esta carencia de innovación é explicable. O Goberno é conservador no uso dos recursos públicos (non os critico por iso). Piden ás organizacións plans a un ano que definan que accións farán co noso diñeiro. Ao final do proxecto, as organizacións dan conta con fotos e firmas de que cada unha desas actividades se levou a cabo con dilixencia. O feito de ter cumprido fielmente o plan aumenta as súas posibilidades de ser subvencionados no futuro. Pero e se polo camiño descobres que as accións propostas non son as mellores e queres cambialas a fondo? E se aprendes ou inventas un método novo?.

Non defendo que o Goberno deba dar diñeiro dos nosos impostos a calquera que teña unha 'feliz idea'. A forma xeral de ofrecer servizos sociais debe estar ben controlada. Pero tamén as grandes empresas teñen este problema. Apple non pode cambiar a súa carteira de produtos cada vez que un enxeñeiro teña unha nova idea. Como o resolven? Teñen unha área dedicada especificamente a testar proyextos antes de aprobalos. Son as áreas de I+D, transferencia tecnolóxica ou open innovation. Xa hai Gobernos que replican esta estratexia no ámbito social. Estados Unidos ten unha oficina de Innovación Social, ao igual que Reino Unido, que ademais acaba de lanzar un fondo especializado en captar financiamento para proxectos innovadores.

Mentres o Goberno español analiza (ou quizais non) esta posibilidade, moitas persoas están a desenvolver proxectos de innovación social sen apoio. Algúns exemplos son 'Social Coin' coas súas cadeas de favores, 'Mitwin' no ámbito do emprego, 'Bluemove car sharing' en mobilidade sostible ou 'Goteo' en financiamento de proxectos. Esta é unha lista inxusta na que caberían moitos máis. 

E a lista de persoas que desexan achegar as súas ideas é moi extensa. Vímolo nos eventos Inside Social Innovation, de IE Negocio School en colaboración con Ashoka, UEIA, Creas e ImpactHub. Hai tres elementos importantes para a innovación: a colaboración, tanto entre profesionais e como entre organizacións; o uso de metodoloxías axeitadas, e lanzarse a traballar. Son os ingredientes de Inside Social Innovation, un convite aberto a crear solucións innovadoras para un proxecto de social aplicando metodoloxías de deseño centrado no usuario (Design Thinking). En Barcelona e Madrid os asistentes demostraron que en España hai ganas de innovar no ámbito social. Deámonos permiso para saír das estruturas que coñecemos. O custo de non o facer é demasiado alto.

Concepción Galdón é directora de Área 31, o espazo de innovación e emprendimiento de IE Business School.