Fogar intelixente que detecta os síntomas de enfermidades neurodexenerativas

A poboación mundial está a envellecer rapidamente, o que aumenta o número de persoas con minusvalidez e dependencia, xa que estas taxas aumentan coa idade, especialmente a partir dos 80 anos. Neste contexto, o centro de investigación aplicada TECNALIA deseñou un sistema de sensores que, instalado nunha vivenda, permite monitorizar as actividades e hábitos da persoa, e detectar cambios nos devanditos hábitos e actividades que poden ser síntoma de trastornos relacionados con enfermidades neurodexenerativas como o alzhéimer.

Na CAPV, hai actualmente un 16% de persoas maiores en situación de dependencia e un 26% con discapacidade, o que en cifras absolutas implica máis de 62.000 persoas maiores en situación de dependencia e 104.000 persoas con discapacidade. Non obstante, e segundo datos do Imserso, o 70% das persoas maiores de 70 anos prefiren seguir vivindo no seu fogar antes que ir a unha residencia.

Dado que nunha etapa temperá, os síntomas de enfermidades como o alzhéimer están relacionados con cambios no comportamento no desenvolvemento de actividades da vida cotiá, un diagnóstico precoz permitiría abordar a enfermidade dende as primeiras etapas da deterioración cognitiva, atrasando os seus efectos e mellorando a calidade de vida do paciente.

Para facer fronte a estes novos retos, TECNALIA traballa en iniciativas baseadas en tecnoloxía asistencial como un sistema de sensores que permite monitorizar as actividades e hábitos da persoa, e detectar cambios e actividades que poden ser síntoma de trastornos relacionados con enfermidades neurodexenerativas como o alzhéimer. Este sistema, a través dunha ampla rede de sensores distribuídos pola vivenda, é capaz de detectar a presenza do usuario en diferentes cuartos, a apertura e peche de portas, ventás, caixóns, o arranque e apagamento de luces, o uso de electrodomésticos, da televisión, a estanza na cama, no sofá, o uso de billas, etc. Dende o punto de vista máis tecnolóxico, destaca no sistema o emprego de sensores de sons para a identificación, por exemplo, do timbre do teléfono ou o da porta. 

O sistema rexistra, en tempo real, a información dos sensores e identifica a actividade que a persoa está a realizar, como preparar a comida, ver a tele sentado no sofá ou tomar unha ducha. Esta monitorización permite aprender os hábitos ou rutinas da persoa, para posteriormente poder detectar cambios nos devanditos hábitos, que poden ser indicativos de problemas ou trastornos de memoria, desorientación espacial, desorientación temporal, abandono de actividade ou illamento, síntomas en moitos casos dunha enfermidade neurodexenerativa, e así alertar ou informar diso o familiar ou coidador. Por exemplo, poden detectarse cambios nos patróns de sono, nos hábitos de comida como deixar de comer quente, inactividade ao pasar máis tempo sentado ou vendo a televisión, deambulación errante na vivenda, etc.

Ademais, o sistema permitirá asistir ás persoas na realización de tarefas cotiás, por exemplo, a través de alarmas ou robots domésticos. Estes dispositivos poderanlles recordar que é hora de tomar un medicamento ou de realizar algunha actividade.

PASOS FUTUROS

Tras tres anos de investigacións, o sistema, cuxo prototipo está instalado nas instalacións en TECNALIA en Zamudio (Bizkaia). O obxectivo é que vivendas particulares e pisos tutelados instalen este sistema e mellorar así o coidado dos seus habitantes e a súa calidade de vida.

Cabe destacar que na iniciativa, denominada RUBICON e subvencionada parcialmente pola Comisión Europea baixo o VII Programa Marco, colaborou o seguinte consorcio: University College Dublin; Consiglio Nazionale Delle Richerche; Örebro University; o centro de investigación aplicada TECNALIA; Robotnik Automation SLL; University Of Ullster; Università Di Pisa; Pintail LTD e Fondazione Stella Maris.