Unha cama médica que se controla con xestos e ondas cerebrais

Francisco Cuéllar é profesor e investigador en enxeñaría mecatrónica e Christian Peñaloza, investigador en neurociencia cognitiva robótica da Pontificia Universidade Católica do Perú (PUCP). Ambos desenvolveron un software que permite acender e mover distintos tipos de mobles e electrodomésticos a través dunha interfaz.

"Desenvolvemos dous implementos: o hardware e o software. Conseguir o hardware é fácil, está en todos lados. É un aparello que logra capturar as ondas cerebrais e medilas. O software, polo seu lado, permítenos interpretar os sinais do cerebro e así poder enviar códigos aos módulos de electrónica, para que, inalámbricamente, nos mande aos artefactos distribuídos no cuarto. Un deles é a cama médica", explica o Mg. Cuéllar, docente da Sección Eléctrica e Electrónica do Departamento de Enxeñaría, mentres se pon o medidor de ondas cerebrais para explicar como se usa.

Trátase dun aparello negro que se coloca na cabeza coma se fose unha coroa, e ten ramificacións que terminan nunha especie de sensores que se pegan ao cranio. Poñelo non é incómodo, xa o comprobaron bastantes persoas.

Por unha banda, pode medir as ondas cerebrais de alguén adestrado. Por exemplo, alguén adestrado podería ser unha persoa que estivo concentrada durante media hora pensando "arriba" de forma continua para lograr que un cubo se mova cara a esa dirección na pantalla dun software determinado. Así, lógrase gravar o patrón das ondas cerebrais: pensando en algo que suba. Pero, para isto, ten que haber un exercicio e adestramento previo.

Doutra banda, o hardware non só mide ondas cerebrais, senón tamén sinais eléctricos, é dicir, o movemento dos músculos das cellas ou da cabeza. Para iso non se necesita adestramento, xa que son accións naturais que calquera persoa adoita realizar. Isto último está pensado para pacientes que sofren de parálises ou que teñen algún problema motor do pescozo para abaixo, e que necesitan dirixir a posición da cama médica na que se atopen para mellorar a súa estabilidade. Segundo o Mg. Cuéllar, son 50 mil as persoas que sofren de discapacidade motora no Perú.

"Todo nace porque, cando eu estaba en Xapón, o meu papá tivo un derrame cerebral, o que lle imposibilitou moverse. Tampouco podía falar. Entón, púxenme a pensar no impacto que podería causar un aparello que se puidese programar para que el poida responder, simplemente, "si" ou "non" coa mente e todos lle podamos entender", comenta o enxeñeiro mecatrónico.

A interfaz que desenvolveron estes dous profesionais non só restrínxese a poder dirixir unha cama médica sen usar as mans, senón que ademais "e pensándoo futuristamente" pretende, por exemplo, controlar coa mente un televisor, coma se usásese un control remoto, ou enviar mensaxes de texto. Segundo conta o noso investigador, outra aplicación podería ser a seguinte: "Se estás a manexar e o aparello detecta un estado mental de cansazo ou que estás apunto de durmirche, podería facer que o carro tome unha acción por mor destes sinais".

A cama médica desenvolvida na PUCP non foi aplicada aínda en ningún hospital ou clínica, xa que faltan varios estudos para avaliar que tan cómodos se sentirán os pacientes utilizando esta nova tecnoloxía. Neste sentido, o Mg. Cuéllar engade e reitera que el non apunta a reservarse o proxecto, senón que está aberto a todos os que queiran participar: alumnos, profesores, egresados, profesionais.

El insiste en que, coa colaboración dos demais, pódese logra ampliar coñecementos e integrar diferentes especialidades para desenvolver melloras no equipo. Por iso, unha das súas próximas accións será, logo de terminar os estudos correspondentes, publicar os resultados nunha páxina web para que todos os interesados no tema poidan colaborar con críticas e novas ideas.