Un de cada tres adolescentes fai un uso problemático da internet e as redes sociais

• UNICEF España lanza o maior informe realizado ata a data sobre o impacto da tecnoloxía na infancia e a adolescencia
• A organización pide políticas máis contundentes que garantan a salvagarda dos dereitos da infancia na contorna dixital

Un de cada tres adolescentes en España fai un uso problemático da internet e as redes sociais e un de cada cinco podería ter un certo enganche aos videoxogos, segundo o informe Impacto da Tecnoloxía na Adolescencia. Relacións, Riscos e Oportunidades que lanzou hoxe UNICEF España.
O estudo -o maior sobre esta temática realizado ata a data no noso país e a nivel europeo- recolle as opinións de máis de 50.000 estudantes da ESO (Educación Secundaria Obrigatoria), dos que o 90,8% conéctase a Internet todos ou case todos os días. Aínda que recoñecen que a rede lles pode facer sentir alegría (96,9%), relaxación (81,6%) ou diversión (78,9%), do informe tamén se desprenden datos preocupantes.  

Así, o 42% dos enquisados asegura recibir algunha vez mensaxes de contido erótico/sexual, un de cada dez recibiu -a través de redes, chats, Internet ou videoxogos- unha proposición sexual por parte dun adulto, e un de cada cinco podería estar a sufrir ciberacoso. Os propios adolescentes identifican o ciberacoso, a sextorsión ou o acceso a contidos inadecuados como os principais riscos que presenta a tecnoloxía.

Tamén preocupan o xogo e as apostas online, xa que se estima que 70.000 estudantes de ESO fixérono algunha vez na súa vida; o 44,3% deles di que a súa motivación foi gañar diñeiro. E, aínda que un 25% dos enquisados asegura ter discusións cos seus pais, nais ou coidadores pola tecnoloxía polo menos unha vez á semana, o informe constata que só ao 29,1% os seus pais póñenlles límite ou normas sobre o uso da internet e/ou as pantallas. 

'Os avances tecnolóxicos conlevan, indubidablemente, beneficios e oportunidades para a nosa sociedade, e por tanto tamén para os nosos nenos, nenas e adolescentes. Pero non podemos perder de vista os riscos que pode entrañar para a infancia e a adolescencia se se produce unha exposición temperá e sen acompañamento a Internet, redes sociais ou videoxogos', afirmou Gustavo Suárez Pertierra, presidente de UNICEF España. 'Por iso, con este informe queremos non só facer unha radiografía do impacto da tecnoloxía nos nosos adolescentes, senón ademais promover que os dereitos da infancia sexan unha realidade tamén nesta contorna dixital', engadiu.

Neste sentido, e á vista dos resultados do informe, a loita contra o acoso escolar e o ciberacoso debe ser unha prioridade, debido a que se detectaron taxas de vitimización sensiblemente máis altas que as que ofrecen as estatísticas oficiais. É necesario tamén tomar medidas para reducir as preocupantes cifras de sexting, contacto con descoñecidos ou posibles casos de grooming , así como abordar o uso problemático das redes sociais e posibles adiccións a videoxogos.
'O uso problemático da internet e as redes afecta ao día a día dos adolescentes e as súas familias, xa que impacta no seu benestar, saúde mental, convivencia e, mesmo, na súa satisfacción coa vida', explicou Carmen Molina, directora de Sensibilización e Políticas de Infancia de UNICEF España. 'Por iso, desde UNICEF España realizamos unha serie de recomendacións dirixidas a gobernos, familias, institucións, empresas e a sociedade en xeral, co obxectivo de fomentar unha boa hixiene dixital'.

Entre estas recomendacións, que velan por salvar, protexer e impulsar á infancia tamén na contorna dixital, están as seguintes: 

• A necesidade de que as familias conten con ferramentas e apoio para poder exercer o seu labor educativo e de acompañamento.
• Promover a importancia do sistema educativo como ámbito clave para adquirir as pautas e ferramentas necesarias para manexarse na internet.
• Que os propios adolescentes reciban a información necesaria tanto para poder comprender os riscos como para poder denunciar situacións de abuso.
• Contar con políticas máis contundentes por parte das institucións para a protección de nenos e a súa imaxe na rede.
• A industria tecnolóxica ten que garantir a protección dos adolescentes a través de, por exemplo, recomendacións claras de uso e privacidade. 

O informe foi presentado hoxe en Madrid nun acto que contou coa participación de Gustavo Suárez Pertierra e Carmen Molina por parte de UNICEF España; Antonio Rial, profesor de Psicoloxía da Universidade de Santiago de Compostela (USC) e responsable do estudo; Fernando Suárez, presidente do Consello Xeral de Colexios Profesionais de Enxeñería en Informática (CCII), que dirixiu o soporte tecnolóxico do estudo; e Marta e Josué, dous adolescentes membros dos consellos de participación de UNICEF. A condutora do evento foi María Zabala, xornalista e escritora especializada en cidadanía dixital. 

Campaña #SuMayorInfluencer

Con motivo do lanzamento deste informe, UNICEF España puxo en marcha unha campaña de sensibilización dirixida a pais e nais de nenos que acaban de entrar na internet ou que están a piques de facelo, co obxectivo de propoñer ás familias que acompañen ás súas fillas e fillos nesa vida dixital que agora comezan.

Baixo o hashtag #SuMayorInfluencer, a campaña, desenvolvida pola axencia Chocolate, quere derrubar medos e inspirar cambios a través da idea de que, do mesmo xeito que noutros ámbitos, na contorna dixital os pais e nais son a maior influencia para os seus fillos: tamén aquí poden ser os seus maiores influencers. A campaña conta con recursos para as familias, ás que convida a compartir as súas experiencias educando na era dixital, xerando unha comunidade receptiva, disposta a dar o paso para ser un exemplo no uso saudable, construtivo e equilibrado da tecnoloxía.

Toda a información da campaña está en www.unicef/su-mayor-influencer [3], onde se poderá tamén acceder á liña de ciberseguridade para as familias, A túa Axuda en Ciberseguridade; trátase dun servizo nacional, gratuíto e confidencial do Instituto Nacional de Ciberseguridade (INCIBE) que ofrece asesoramento técnico, psicosocial e legal aos usuarios da internet e a tecnoloxía, con especial fincapé nos menores de idade e as persoas da súa contorna. 

O estudo

O Estudo sobre Impacto da Tecnoloxía na Adolescencia. Relacións, Riscos e Oportunidades (un estudo comprensivo e inclusivo cara ao uso saudable das TIC) conta coas opinións de máis de 50.000 adolescentes de 265 centros de Ensino Secundario Obrigatorio de titularidade pública, privada e/ou concertada das 17 comunidades autónomas de España, que participaron de maneira voluntaria, e con todas as garantías de confidencialidade e protección dos datos recompilados.

Os datos recolléronse entre novembro de 2020 e marzo de 2021, a través dun cuestionario online nas propias aulas.

Ligazóns

• Declaracións [4] de portavoz de UNICEF, declaracións de adolescentes (en vídeo), anuncio de campaña, fotografías e gravación do evento.
• Informe [5].