II Congreso Cidades Intelixentes: Asistente Virtual persoas maiores

O envellecemento humano leva cambios fisiológicos, cognitivos e do estado de ánimo que afectan á calidade de vida, observándose co paso dos anos un progresivo descenso do nivel muscular e da capacidade motriz en xeral. A síndrome de fraxilidade (Fried et. ao, 2001) xurdiu nos últimos anos para explicar esta perda progresiva de funcións cando non existe ningunha patoloxía asociada e é unha das causas máis importantes que inciden na deterioración cognitiva, a taxa de hospitalización e en consecuencia o risco de mortalidade. Esta síndrome afecta a un gran conxunto da poboación maior e segundo o estudo SHARE (Santos-Eggimann et. ao, 2009) realizado en dez países europeos, máis do 42% das persoas maiores de 65 anos son pre-fráxiles e un 17% fráxiles. Con todo, os cambios fisiológicos están fortemente relacionados co nivel de actividade diaria e o sedentarismo (Ikezoe et. ao, 2013). Distintos estudos informaron dos beneficios do exercicio físico en procesos cognitivos como a velocidade de procesamento, a memoria de traballo e a función executiva (Colcombe & Kramer, 2003) (Hall et. ao, 2001). Por iso é polo que o exercicio físico permita atrasar a aparición da síndrome de fraxilidade, mellorar o estado de saúde do usuario e a capacidade funcional para a realización das actividades da vida diaria (Cadore et. ao, 2013) (Liu & Latham, 2009).

 

Os programas de xeronto-ximnasia existentes na actualidade non sempre son accesibles e adecuados para todas as persoas maiores (Baert et. ao, 2011). Existen barreiras principalmente sociais, xeográficas e económicas que impiden o seu acceso. Segundo o estudo realizado en (Liu & Latham, 2009)(Martinez do Castelo et. ao, 2007), en España só un 17% das persoas maiores participan en programas de xeronto-ximnasia e a un 13% gustaríalle pero non ten a posibilidade.

 

Deste xeito, preténdese desenvolver unha solución que achegue os programas de xeronto-ximnasia ao fogar, que se denominou Elf@home, creando así un novo concepto de servizo asistencial para as persoas maiores co obxectivo de mellorar a súa saúde e calidade de vida. Este servizo utiliza as tecnoloxías da información e a comunicación (TIC) para construír un sistema de adestramento autónomo enfocado a persoas maiores que vivan de maneira independente e que estean sas ou nunha fase previa á síndrome de fraxilidade.

 

O principal requisito para a viabilidade deste sistema é poder dispoñer dun sistema de captación e monitoraxe de imaxe (sistema de visión por computador). Analizando os diferentes sistemas de visión por computador existentes enfocados á análise do movemento, tomouse a decisión de utilizar o dispositivo Kinect. A gran vantaxe deste sistema é que ofrece información en todo momento da postura do usuario, permitindo así realizar unha monitoraxe dos seus movementos de maneira fácil, fiable e non intrusiva. Cabe resaltar que xa existen programas comerciais enfocados a realizar exercicios de fitness no fogar utilizando Kinect e XBOX. O seu inconveniente á hora de aplicalo ao ámbito das persoas maiores é que todos os programas existentes están principalmente destinados a ser usados por persoas novas, xa que os exercicios que se propoñen son moi complexos para ser realizados por persoas cos problemas de mobilidade asociados á idade. Ademais, trátase de programas xenéricos e non personalizados para o usuario. Un plan de exercicios pode ser moi efectivo para un usuario pero non ser adecuado para outras persoas. Deste xeito, a principal innovación de Elf@home respecto doutros sistemas comerciais de adestramento consiste na súa especialización e enfoque cara ás necesidades do colectivo de persoas maiores.

 

 

No proxecto Elf@home preténdese deseñar un programa de exercicios especialmente destinado para as persoas de idade avanzada e que xere de forma automática plans de exercicios personalizados para o usuario, garantindo así a súa motivación e evitando que a solución se volva aburrida ou tediosa. Esta personalización realizarase en función das condicións de saúde do usuario (variables médicas) e da súa capacidade funcional, medida a través da interacción do usuario coa plataforma.

A arquitectura do sistema proposto no proxecto Elf@home componse de catro sistemas principais denominados: sistema de captación de variables de saúde, sistema de interacción, sistema de recoñecemento de exercicios e plataforma remota intelixente (Figura 1).

 

O sistema de captación de variables de saúde é o encargado de adquirir variables médicas que permitan definir o estado de saúde do usuario. Este sistema estará formado por un conxunto de sensores sinxelos que serán utilizados polo propio usuario. O estado de saúde auto-adquirido será enviado de forma automática á plataforma remota intelixente para o seu procesamento.

 

O sistema de interacción é o principal mecanismo de comunicación do usuario coa solución Elf@home. Este sistema utilizarase para guiar ao usuario na toma das medidas de saúde a través do sistema de captación de variables, pero a súa principal misión será a presentación do plan de exercicios personalizado deseñado pola plataforma remota intelixente.

 

O sistema de recoñecemento de exercicios é un dos elementos principais da solución. Este sistema será o encargado de realizar o recoñecemento dos movementos realizados polo usuario, guiándolles na execución do plan de exercicios e levando a cabo a súa avaliación. Esta avaliación permitirá analizar o progreso do usuario na plataforma.

 

A plataforma remota intelixente componse dunha colección de servizos na nube encargados de implementar toda a lóxica que permita a personalización e asignación dos exercicios. Dita plataforma recibe o estado de saúde do usuario e a avaliación dos exercicios realizados. En base a esta información, o obxectivo da plataforma remota é a xeración dun plan de exercicios personalizado para cada usuario.

 

O proxecto compleméntase cunha plataforma web que permite ao persoal sanitario, coidadores ou familiares a consulta de todos os datos recolleitos pola aplicación.

 

Máis información. [3]