A tecnoloxía sí sabe onde

Paco Lobatón fíxose popular na década do noventa como presentador do programa de telerrealidade Quen sabe onde de TVE, que se mantivo en antena durante sete tempadas e cuxa misión era atopar persoas desaparecidas. Dezaseis anos despois de que finalizase, o xornalista segue comprometido con este drama, que provoca entre 14.000 e 20.000 denuncias ao ano en España, a través da súa fundación QSDglobal.

Tal e como explica a Sinc, "o 10% destas desaparicións queda sen resolver. Ademais, unha parte importante "unhas mil ao ano" están protagonizadas por persoas maiores que padecen alzhéimer. Moitas delas son atopadas despois mortas a pouca distancia dos seus lugares de residencia porque se desorientan e non saben regresar".

"É insoportable ter que estar a dar estas noticias en pleno século XXI, cando hai tecnoloxía que podería axudar a evitalo", destaca. "No caso das fugas de adolescentes, os riscos son moito menos predicibles, pero en persoas maiores con demencia deberían tomarse máis medidas preventivas. O problema é que os dispositivos de localización que hai agora, case todos de patente estadounidense, son moi caros", engade.

Nesta procura de solucións tecnolóxicas, a través da súa fundación, Lobatón atopouse cuns novos enxeñeiros españois que desenvolveron un novo xeolocalizador avanzado máis barato e versátil que os que hai actualmente no mercado. O dispositivo está especialmente deseñado para coñecer a localización de nenos, anciáns e persoas dependentes en tempo real. "É un dispositivo cun "ADN social", di o xornalista.

O compromiso social do que fala Lobatón foi o xerme do que naceu este novo xeolocalizador.

 

Inspirado nunha experiencia persoal

Iván Perez é fundador e conselleiro delegado de Geo.band, que á súa vez é o nome que recibe o novo dispositivo. A idea naceu dunha experiencia persoal fai un par de anos no porto de Mazarrón (Murcia), mentres practicaba mergullo, unha das súas afeccións preferidas.

"Durante un descanso, un grupo de mergulladores vimos caer á auga a unha nena dun dez anos. Lanzámonos a rescatala e, unha vez estivo a salvo, empezamos a facerlle preguntas, pero non contestaba. Despois, cando finalmente apareceron os seus familiares, soubemos que padecía autismo e tiña tendencia a escaparse. A nai díxonos que non podían permitirse comprar un localizador porque era demasiado caro", di o enxeñeiro.

A partir dese momento, púxose a investigar xunto ao seu amigo Francisco Mayol "enxeñeiro de telecomunicaións de satélites e agora director de operacións de Geo.band" sobre a posibilidade de desenvolver un xeolocalizador en tempo real, alcanzable e con características máis avanzadas que os que se comercializaban nese momento. O resultado foi Geo.band que sairá ao mercado este mes de novembro.

"Hai dous anos, cando empezamos a traballar no tema, os localizadores con funcións  similares ao noso custaban entre 800 e 1.200 euros. Agora, están a empezar a saír produtos que están entre os 150 e os 250 euros. Geo.band non chega aos 100 euros e daremos un servizo moito máis completo", sinala Pérez.

Trátase dun localizador GPS cunha pantalla de 1,3 polgadas, que se conecta a internet a través dun cartón SIM integrada. Mediante a aplicación instalada nun móbil ou unha tableta, ou desde a web da compañía, pódese facer un seguimento en tempo real tanto de persoas como de mascotas e obxectos. Unha funcionalidade de realidade aumentada mostra o rastro nun mapa ou sobre imaxes reais.

 

Localización en 133 países

Ademais, a empresa logrou acordos con provedores globais de internet de 133 países que permiten xeolocalizar nestes lugares, aínda que a persoa estea por centos de quilómetros de distancia.

"Ao final, isto é como un móbil, se te vas co teu teléfono a outro país, pagas un roaming ou unha cota de datos. Fixemos que estea todo incluído. Compras o aparello, dáste de alta como cliente e, cunha tarifa plana de cinco euros ao mes, funcionará tanto en España como en todos os países nos que operan os nosos provedores. Non fai falta pagar ningún extra", comenta.

Desta forma, a empresa non só desenvolve a tecnoloxía senón que tamén fornece o servizo. "Temos o noso propio APN (nome de punto de acceso) e seremos algo parecido a un un operador móbil virtual para os nosos usuarios", agrega.

O equipo quixo que o dispositivo sexa moi versátil. Como explica Pérez, "os xeolocalizadores actuais están moi enfocados aos nenos. O noso está pensado para unha gama máis ampla de poboación. A unha persoa con alzhéimer ou demencia non lle vas a pór un reloxo infantil". Por iso, pódese converter nun reloxo de pulseira, un chaveiro ou un colgante. Se se quere utilizar para localizar pertenzas, basta con metelo nunha caixiña que pode ir nunha maleta ou atado, por exemplo, a un vehículo.

 

Sensores e algoritmos

O dispositivo inclúe sensores de movemento (acelerómetros) que permiten detectar se alguén cae ou ten un accidente. Tamén se unha persoa maior está inmóbil moito tempo polo día ou se pon a andar durante a noite.

Os creadores de Geo.band utilizaron tecnoloxía europea de sensores xa existente. "O que si fixemos é todo o deseño do dispositivo, o software, a programación dos compoñentes e dos servidores, así como a aplicación móbil e os algoritmos que aprenden do comportamento do usuario", explica o conselleiro delegado.

Outra innovación que se introduciu é que a batería pode durar até unha semana. Isto conséguese grazas a que, aínda que se ofrece un seguimento en tempo real, non é preciso que a persoa estea localizada as 24 horas do día, senón no momento en que se queira atopar. "Se un neno vai sempre ao colexio na mesma zona de luns a venres, ou unha persoa maior está nun centro de día, os algoritmos vano aprendendo e o sistema sabe que en certos lugares hai menos perigo de que se extravíen", indica.

Desde o servidor míranse todos os datos, o histórico desa persoa ou mascota e, en función diso, dedúcese cando saíu da zona de seguridade establecida. O sistema conta tamén cun botón de pánico.

 

Novos servizos e financiamento colectivo

Os emprendedores xa pensaron en crear novos servizos ao redor do dispositivo, por exemplo, "podería incluír opcións como alertas de medicación", di Pérez. Para iso, teñen previsto colaborar con residencias de anciáns e centros de día. Tamén queren crear aplicacións específicas para nenos e están a falar con institucións dedicadas á infancia e escolas infantís.

A empresa, con sede en Málaga e un persoal de tan só seis persoas, ten previsto fabricar os seus gadgets en varios puntos de España mediante acordos con factorías que se dedican á montaxe de compoñentes electrónicos.

Geo.band planea ter unha ampla presenza internacional e está a negociar acordos con distribuidores en EE UU e en países latinoamericanos como Colombia, México, Panamá e Venezuela.

Para levar a cabo estes proxectos, o equipo acaba de lanzar unha campaña de financiamento colectivo "crowdfunding de investimento" a través da plataforma Crowdcube. "O noso obxectivo é lograr economías de escala e abaratar o xeolocalizador o máximo posible. Ademais, necesitamos reforzar o equipo, sobre todo na parte comercial, para poder cumprir os obxectivos marcados e chegar ao máximo número de persoas", indica Pérez.

Geo-band conta ademais co apoio da fundación QSDglobal que está a buscar axudas institucionais para distribuír gratuitamente o dispositivo entre persoas sen recursos. "Non hai mellor estudo de mercado que o que fixo Paco Lobatón durante os anos que leva buscando persoas desaparecidas. Coñece o drama que supón para as familias e transmitiunos a necesidade dunha tecnoloxía de localización de baixo custo que funcione como unha especie de cinto de seguridade. Cando nolo pomos, non esperamos que pase nada, pero se ocorre, pódenos salvar", conclúe.

 

Botón de pánico contra violencia de xénero

O equipo de Geo.band está a estudar un uso específico do seu dispositivo para que poida ser utilizado como protección en casos de violencia de xénero. "Aínda que agora hai aplicacións de móbil para este fin, coa tecnoloxía actual, se vén un agresor e a vítima ten que buscar o móbil, desbloquealo, buscar a app e activala, non lle dá tempo. E eses minutos poden ser fatais", di o conselleiro delegado.

Geo.band ten un botón de pánico e "no momento que a persoa ve ao agresor, pode pulsalo, inmediatamente envía a alerta e xa está xeoposicionada", agrega.

Segundo Iván Pérez, se ao final lanzan o proxecto coas forzas de seguridade do Estado, unha vez recibida a alerta, a policía poderá acudir ao lugar de inmediato e os familiares aos que esa persoa dese acceso tamén estarán informados.

Nesta mesma liña, a firma está nas fases iniciais dun proxecto para mellorar a seguridade de mulleres en zonas de India, Bangladesh, Nepal e Sri Lanka, a través dunha empresa local que traballa co Goberno indio. O proxecto inclúe a creación dunha delegación en India ao 50% entre esa empresa e Geo.band.

Neste caso, utilizaríase a versión básica de Geo.band de botón de pánico, que enviaría alertas á policía coa localización en tempo real da situación de perigo.

 

Xeolocalizadores de aluguer en pistas de esquí

Outra idea de negocio que están a madurar os fundadores de Geo.Band é o uso do dispositivo como un sistema de seguridade en pistas de esquí. "Como os móbiles actuais son tan grandes, os esquiadores non os queren levar encima, pero pode ocorrer que teñan un accidente ou se desorienten. Por iso, ocorréusenos ofrecer o servizo para que poidan alugar as pulseiras xeolocalizadoras nas estacións. As primeiras probas ímolas a facer nas estacións de Aramón, en Aragón", di Pérez.