As novas tecnoloxías son fundamentais para a autonomía das persoas con dano cerebral

A mesa redonda estivo moderada por Juan Carlos Ramiro, director de Accesibilidade de CENTAC, quen destacou que o dano cerebral non sempre se tomou suficientemente en serio. "O dano cerebral afecta non só ao individuo, afecta ao seu ámbito máis próximo, á súa familia, e necesita uns recursos que, en moitos casos, son custosos", recoñeceu Ramiro. Na súa opinión, e na do resto de participantes, as novas tecnoloxías abren unha serie de horizontes que hai quince anos eran impensables para persoas con minusvalidez e mesmo gran minusvalidez.

A directora xerente do Ceadac recordou que o deber da sociedade é proporcionar a maior calidade de vida posible ás persoas que sofren dano cerebral adquirido. "Debemos deixar de falar de rehabilitación para empezar a falar de promoción da autonomía persoal", aclarou Gómez Pastor.

Neste sentido, a directora do Ceadac explicou que o centro está a traballar no desenvolvemento de varias aplicacións tecnolóxicas. Entre elas destacou un simulador para avaliar a capacidade de condución das persoas con dano cerebral adquirido, xa que se considera que a capacidade de conducir é un indicador de autonomía plena.

Outra das aplicacións tecnolóxicas desenvolvidas no Ceadac é 'Acuérdate', unha aplicación móbil que axuda á realización de actividades cotiás tanto básicas (vestirse, comer, hixiene, etc.) e actividades instrumentais (tarefas domésticas, uso de diñeiro, manexo do transporte público, etc.). Esta aplicación, que só require un smartphone Android e conexión a Internet, mostra en forma de imaxes, texto e son instrucións que guían as persoas con dano cerebral á hora de realizar as tarefas cotiás, segundo describiu Susana Alves, terapeuta ocupacional do Ceadac. 

"Esta aplicación permítenos rexistrar o tempo que empregan os usuarios para realizar as actividades e, desta forma, medir a súa evolución. O noso obxectivo é que cada vez tarde menos tempo ata que non teña que utilizalo, que poida ser capaz de realizar actividades da vida diaria sen a axuda do móbil," engadiu Alves.

Tecnoloxía de axuda ao fala e a memoria

Pola súa banda, Elena Panizo, logopeda de Ceadac presentou unha aplicación, tamén desenvolvida dentro do centro, para axudar a persoas con afasia, un trastorno que dificulta a capacidade para comprender e producir a linguaxe. A afasia é unha das complicacións máis comúns en persoas con dano cerebral adquirido e calcúlase que entre 150.000 e 300.000 persoas a padecen en España.

A aplicación desenvolvida por Ceadac consiste nun sinxelo programa que se utiliza no teléfono móbil. Este programa permite recoñecer palabras e facilita a súa pronunciación á persoa con afasia. Susana Panizo destaca que ao ser unha axuda tecnolóxica integrada dentro do móbil, un aparato de uso común, "permite aos pacientes con afasia usar unha ferramenta integradora para o seu trastorno".

Por último, Álvaro Bilbao, neuropsicólogo de Ceadac, abordou algúns dos avances tecnolóxicos que se empregan na recuperación da memoria en persoas afectadas por dano cerebral adquirido. "Aproximadamente o 80% das persoas con dano cerebral teñen algún problema de memoria, polo que a súa recuperación é básica para a rehabilitación destes pacientes", precisou Bilbao.

Entre as tecnoloxías coas que traballa actualmente Ceadac, este experto en neuropsicoloxía destacou un dispositivo que levan os pacientes colgado ao colo e que capta imaxes do ámbito do paciente cando hai un cambio no ambiente. "Cando a persoa con dano cerebral repasa as imaxes pola noite, ten unha experiencia similar a recordar o vivido ao longo do día, identifican as fotos como recordos propios", concluíu Bilbao.

O vídeo do encontro estará dispoñible proximamente na páxina web de CENTAC [2]e na súa canle de YouTube [3]. Asegurouse o formato accesible mediante a incorporación de subtítulos e de lingua de signos.